Wisselwerking politiek en middenveld helpen uitrol PrEP in België

Op 19 en 20 februari kwamen 120 specialisten rond PrEP bijeen om het hiv-preventiemiddel te bespreken. Daaruit bleek dat de Belgische aanpak werkt. Opmerkelijk: België vraagt aan PrEP-gebruikers een financiële bijdrage. Andere landen niet.

 PrEP (pre-exposure prophylaxis) is een pil met hiv-remmers die een hiv-infectie kan voorkomen. De pil is bedoeld voor tijdelijk gebruik door mensen die geen hiv hebben, maar die wel een verhoogd risico lopen om geïnfecteerd te raken.

De PrEP-top was een intitiatief van NAM Aidsmap, een Britse organisatie rond hiv en aids. 120 mensen uit 33 Europese landen plus de Verenigde Staten, Australië en Canada wisselden ideeën uit en bespraken strategieën.

Moreel oordeel

Uit de bijeenkomst kwam volgende vaststelling: morele oordelen over seks en meer bepaald over homoseksualiteit zorgen voor een problematische vertraging van de uitrol van PrEP in Europa. Hierdoor wordt het potentieel van PrEP niet ten volle ingezet om de hiv-epidemie te keren, stelde Louise van Deth van het Aidsfonds in Nederland.

Luiz Loures van UNAIDS pleitte ervoor dat PrEP vooral wordt ingezet bij risicogroepen. Buiten Afrika vallen 80% van de nieuwe hiv-infecties binnen risicogroepen.

Kleine landen en regio’s

De top had oog en oor voor de situatie in kleine landen en regio’s. Mannen die seks hebben met mannen (MSM) kunnen nu in Frankrijk, België, Noorwegen, Schotland en Wales officieel aan PrEP geraken.

De bevoegde Franse minister was een uitgesproken voorstander, de Noorse minister is zelf homo en zijn partner is een LGBT-activist. Een vlotte toegang tot het politiek niveau speelde mee in België en Noorwegen.

In kleine landen is het beslissingsniveau vaak toegankelijker. Een lobbystrategie, waarbij er een consensus ontwikkeld wordt tussen preventie, zorgverstrekkers, wetenschappers en LGBT-beweging, heeft zeker bijgedragen tot het Belgische en het Noorse succes.

Wat bleek ook tijdens de conferentie? België is momenteel het enige land waar de patiënt een eigen bijdrage betaalt in PrEP.

Niet alleen blanke homomannen

Het profiel van de doorsnee PrEP-gebruiker verschilt weinig van land tot land: blank, ergens tussen 30 en 40, cisgender, hoogopgeleid, middenklasse en middeninkomen. Dat stemt niet overeen met de MSM die we zien opduiken in de diagnosecijfers, die vaker migrant zijn en minder geprivilegieerd. Het is een uitdaging voor de komende jaren om ook die groepen beter te bereiken, is dan ook een van de conclusies.

Is PrEP er ook voor vrouwen, transgenders, druggebruikers, migranten, asielzoekers? Een op de drie personen met een recente diagnose in de Europese Unie zijn vrouwen, vaak gaat het bovendien om late diagnoses.

31% van de nieuwe hiv-diagnoses in het Verenigd Koninkrijk zijn vrouwen, de daling in incidentie die men in het VK bij MSM vaststelt, gebeurt niet bij vrouwen.

Transgenders

Ook onder transgenders is het voorkomen van hiv hoog. Wereldwijd bedraagt de prevalentie 19% onder transgenders. 

Judith Van Schuylenbergh van het Transgender Infopunt nuanceert. “Het onderzoek dat momenteel bestaat rond trans* en hiv is voornamelijk Noord-Amerikaans – en dan met name geconcentreerd in grote stedelijke zones zoals San Francisco en New York – of Aziatisch. Het is dus helemaal niet veralgemeenbaar naar de bredere transgendergemeenschap. Het gaat hier meestal om samples met personen die sowieso een hoger risico op soa hebben, bijvoorbeeld omdat het sekswerkers zijn of omdat de rekrutering gebeurde in een kliniek voor seksuele gezondheid of een gemeenschapscentrum.” 

 Van Schuylenbergh bevestigt dat er sprake is van een meervoudige kwetsbaarheid, maar Europees onderzoek is beperkt. “Ik vermoed dus dat het werkelijke hiv-cijfer bij trans*personen, zeker in België, veel lager zal liggen”, zegt ze voorzichtig. 

 “Onderzoek hierover binnen het Transgender Infopunt verkeert nog in een startfase. Onderzoek bij transmannen is inderdaad beperkt, en non-binaire personen worden ook bijna nooit specifiek opgenomen.”

 

Beeld: Timothy Junes
Bron: Sensoa, eigen verslaggeving

%d bloggers liken dit: