RECENSIE | Het laatste werk van Chirbes vat de allesoverweldigende liefde

Rafael Chirbes stierf enkele jaren geleden aan de gevolgen van longkanker. De Spanjaard schonk de wereld echter nog een prachtige roman over een fatale liefde, vooraleer hij zelf het tijdelijke voor het eeuwige omruilde: Paris-Austerlitz. Een verhaal over een jonge schilder die naar Parijs trekt en de oudere arbeider die hem er van de eenzaamheid redde.

De Spaanse schilder heeft geen naam in Paris-Austerlitz. Hij beschrijft hoe hij zijn bestaan in Madrid als enige zoon van een gegoed gezin uit de middenklasse verlaat om naar Parijs te trekken. Wanneer hij daar niet meteen de huur kan betalen, belandt hij op straat.

Bij toeval ontmoet hij op een terras een oudere man, Michel. De Fransman biedt hem een bescheiden onderkomen, zijn liefde en zijn bed. Hij blijkt een simpele arbeider zonder grote ambities te zijn, maar met een brandend verlangen om iemand zich totaal toe te eigenen.

Dichtbij en toch veraf

Het koppel is enkele maanden intens gelukkig samen. Wanneer de jonge schilder werk vindt, verandert die situatie stilaan. Hij voelt zich gevangen in het kleine huis van de nogal begerige Michel. De artiest besluit een ruimer appartement te huren vlak in de buurt van Michels woonst. Voldoende dichtbij om de relatie te onderhouden, maar wel een appartement dat hem voldoende licht biedt om te schilderen en voldoende ruimte om tot adem te komen.

Gaandeweg groeien de twee uit elkaar. Dan wordt duidelijk dat Michel is getroffen door aids. De jongeman huivert bij de gedachte dat hij zelf besmet kan zijn en mijdt zelfs een tijd het contact met Michel. Gaandeweg gaat hij hem toch bezoeken in het ziekenhuis en zorgt voor zijn appartement in diens afwezigheid.

Terminus

De liefde is gedoemd dood te bloeien. Michel is terminaal. De man die de jongeling redde van zijn eenzaamheid en zijn trots teruggaf, kwijnt nu stilaan zelf weg. De jonge ex-minnaar blik terug op hun relatie. Wat ze hadden bleek een allesoverweldigende liefde.

Seksualiteit is een terugkerend thema in het oeuvre van Rafael Chirbes. Zelf verliet hij destijds Spanje voor Parijs. Gare d’Austerlitz is één van de belangrijke terminusstations van Parijs. De treinen vanuit Madrid en Barcelona komen er aan.

Sociale tegenstellingen overwinnen

Paris-Austerlitz is een zeer gebalde roman, goed en wel 160 kleine pagina’s. Met een minimum aan woorden oogst Chirbes een maximum aan emoties bij de lezer. Het portret van het onwaarschijnlijke koppel, jong en oud, van gegoede en van bescheiden afkomst, Spaans en Frans, afkomstig uit de stad en uit het platteland… is een prachtig gevoelspalet over sociale tegenstellingen. Maar evengoed een ode aan de liefde die in staat is om dergelijke verschillen te overstijgen, zij het misschien tijdelijk.

Uitgeverij Atlas Contact bracht een Nederlandse versie van deze roman uit. Eugenie Schoolderman voorzag het werk van een excellente vertaling uit het Spaans.

Foto Rafael Chirbes: Wikipedia

%d bloggers liken dit: