Expo Out of Focus in Galerie Verbeeck-Van Dyck geopend

In Antwerpen is in Galerie Verbeeck-Van Dyck​ aan Verbindingsdok-Westkaai de expositie Out of Focus geopend. De expo werpt een blik op het verleden van de queer gemeenschap en stelt de vraag wat het betekent om (on)zichtbaar te zijn, jezelf te verbergen en ontbloot te worden.

Internationale artiesten

Opvallend is dat de werken komen van artiesten uit heel uiteenlopende plekken. De expo bevat werk van de Zweedse filmregisseur Conny Karlsson Lundgren, de Amerikaanse artieste Leah DeVun, de Amerikaanse artiest met Bengalese roots Nabil Vega, de Belgische kunstenaar Pierre Liebaert, de Belgische fotograaf Joeri Vanhamel en de Schotse, in Nederland wonende Hannah Dawn Henderson.

Onderweg in Zweden

Conny Karlsson Lundgren vraagt zich af hoe het geweest moet zijn om in de jaren zeventig van de twintigste eeuw queer te zijn. Hij doet dit aan de hand van een brief van een oudere man uit het landelijke deel van Zweden die naar een LGBT-vereniging wil gaan, wat een hele opgave blijkt.

De brief vertelt over de eenzaamheid en de noodzaak om gelijkgestemden te ontmoeten. In een videowerk is deze man het onderwerp van een taalles tussen een Finse vrouw die Zweeds aanleert aan een Afrikaanse LGBTQ+ asielzoeker.

Video van Conny Karlsson Lundgren – Foto: Dennis De Roover

Lesbian Land

Van artieste en historica Leah DeVun zijn er werken te zien uit haar project Lesbian Land. Dat project draait rond queer en feministische plekken. De titel is afgeleid van een collectie schrijfsels door lesbiennes die vrouwencommunes stichten en erin woonden in de jaren 70 en 80. Die communes werden ook wel ‘womyn’s lands’ genoemd. DeVun verkend de aard van queer en feministische plekken vanuit het verleden tot op heden.

Leah DeVun – Foto: Dennis De Roover

Glittersluier

Nabil Vega verkent in de reeks Visiting Thabab de aanwezigheid van moslim femme in tijden van identiteitspolitiek. We zien gesluierde figuren. De sluiers die ze dragen zijn echter gemaakt van glitterstof. Van onder de stof steekt de figuur een middelvinger op. De personen staan op rotsen of in interieurs, dan weer omringd door bloemen.

De identiteit van de figuren blijft onbekend. Dat maakt de aanwezigheid van deze figuren tegelijkertijd dominant en spookachtig.

Nabil Vega – Foto: Dennis De Roover

Contactadvertentie

De in Bergen geboren en in Brussel wonende Pierre Liebaert is vertegenwoordigd met werk uit zijn recente serie Libre maintenant. Deze serie is opgebouwd rond een installatie met een film, beelden, muziek, geluidsopnames en teksten.

Het vreemde spel tussen fotograaf en model wordt in zijn werk blootgelegd. Modellen antwoorden op een advertentie van de fotograaf. Ze willen poseren in de intimiteit die gesloten deuren bieden, alsof dat contact onder vier ogen is waarop de modellen zolang hebben gewacht. Hun lichamen wijken af van de norm binnen de erotische fotograaf. Het zijn allerminst afgetrainde en gladgeschoren bovenlijven.

Pierre Liebaert – Foto: Dennis De Roover

Schaduwzijde van zichtbaarheid

Hannah Dawn Henderson verkent de groeiende zichtbaarheid binnen de queer gemeenschap. Die zichtbaarheid houdt ook risico’s in. Zichtbaarheid kan gemakkelijk een middel worden voor controle en onderdrukking, omdat het gebruikt kan worden voor identificatie en classificatie.

Hannah Dawn Henderson neemt ons in hun film In Search of an Axis mee in de politieke repercussies van het lichaam en geeft manieren om tegen deze gang van zaken te protesteren.

Dixit Heylen, dixit von Fürstenberg

Voor de opening kwam gewezen Antwerps cultuurschepen Philip Heylen speechen, want als iemand een krachtige speech kan leveren, is hij het wel. Hij wierp de artiesten uit de expo een bloem toe en noemde hen prachtige mensen. “Ze trekken zich niets aan van sociale conventies en constructies. Ze volgen hun hart en beleven in zekere zin hun eigen waarheid. Op die manier dragen zij bij aan het doel van Antwerp Queer Arts Festival, mensen verbinden.”

Volgens Heylen is de expo een viering van de veerkracht van de menselijke geest. “De kracht van authentiek leven. De inspirerende aard van mensen die niet zoals zovele anderen zijn, maar die uniek en overtuigd zijn in hun wil om erkend en gerespecteerd te worden, ondanks hun verschillen.”

Philip Heylen – Foto: Dennis De Roover

Uiteraard vermelde Philip Heylen zijn geliefde spreuk die hij voor het eerst uit de mond van modeontwerpster Diane von Fürstenberg te horen kreeg: be yourself, not an imitation!

Rode lijn

David Snels is één van de maar liefst zes curatoren van het Antwerp Queer Arts Festival dit jaar. Hij zocht naar de werken en de artiesten voor de expo Out of Focus.

“We hebben dit jaar een heel abstract thema”, beseft Snels. “Het is een leuk, maar geen gemakkelijk thema. Je kunt aan Out of Focus veel betekenissen geven. Toch wou ik een rode lijn in de tentoonstelling. Voor mij gaat deze expo sterk over de queer community op zich, bekeken vanuit het verleden, maar ook vanuit de toekomst.”

“Leah DeVun blikt bijvoorbeeld terug op hoe de queer community vorm heeft gekregen in de jaren 70 en 80 door het stichten van communes die buiten de blik van de normatieve maatschappij bestonden. Denk daarbij aan vrouwen die in de bossen leefden. Conny Karlsson Lundgren blikt op haar beurt terug aan de hand van een brief van een man die wil deelnemen aan een bijeenkomst van een plaatselijke LGBT-organisatie. Dat blijkt in het noorden van Zweden zeer moeilijk. De man is dagen onderweg om de organisatie te bereiken. Het wordt een hele queeste. Zo verbrandt hij zich op een boot, onderweg naar de organisatie. Hij kijkt in de spiegel, ziet zijn verbrande huid en al het verlangen is eigenlijk al weg.”

Oink Oink

Ook de rol die bars speelden als safe spaces voor de queer gemeenschap wordt getoond. “Zo zijn er foto’s van Joeri Vanhamel te zien van de inmiddels gesloten cruising bar Oink Oink in Antwerpen. Die safe spaces waren eigenlijk zichtbaar in de stad, maar slechts in bepaalde vormen. In hoekjes, achter de rolluiken van een anonieme bar of zelfs in darkrooms.”

Joeri Vanhamel – Foto: Dennis De Roover

Ander werk concentreert zich op het heden. “Het werk van Nabil Vega gaat bijvoorbeeld na hoe inclusief de queer community is. Hoe zichtbaar zijn minderheden binnen de queer community? Meer bepaald de aanwezigheid van moslimvrouwen. De sluiers die in Vega’s foto’s te zien zijn, roepen uiteraard associaties op met hijabs. Die sluiers zijn feestelijk, maar tegelijk weet je niet wie eronder zit. Dat is een schijnbare tegenstelling. Nou ja, anonimiteit kan ook prettig zijn. (lacht)”

De expo Out of Focus is van 2 tot en met 12 augustus te zien, telkens 12 en 18 uur, in Galerie Verbeeck—Van Dyck​ aan Verbindingsdok-Westkaai in Antwerpen.

 

Hoofdfoto: Dennis De Roover

%d bloggers liken dit: