OPINIE | Op zoek naar de oorsprong van onbewijsbaar onbehagen

Vorige week was ik aanwezig op CSD Berlin, de Berlijnse pride, nog beter te omschrijven als een ontzettend groot kleurrijk straatfeest met veel zon. Er was kortom een uitgelaten blije sfeer. Ook de metro en S-Bahn werden gevuld door alle regenboogtinten, iedereen kon zichzelf zijn. Maar snel werd ik geconfronteerd met het jojo-effect dat we allemaal aanvoelen als het over onze aanvaarding gaat. Niet door geweld dat bij ons uitzonderlijk is en onmiddellijk belicht wordt, maar wel steeds door dat knagend gevoel (zonder soms aanwijsbare reden) dat we er toch niet helemaal bij horen.

Opiniestuk door Miguel Lyssens-Danneboom, 
Brussel Ecolo-Groen

Zelfcensuur

We logeerden verder weg van het centrum in de minder toeristische gebieden en halte per halte zagen we de extravagantie en regenboogkleuren afnemen. Wil dit zeggen dat we ook last zouden gehad hebben als het bij ons duidelijk zou geweest zijn? Vermoedelijk niet. Berlijn is tolerant, maar toch was ik eigenlijk wel blij dat ik niet opviel. Het is dit knagend gevoel dat zorgt voor zelfcensuur, dit effect op ons wordt ook vaak niet begrepen door buitenstaanders. Het is dit onbewijsbaar onbehagen waarin de strijd gelijk loopt met elke discriminatiegrond.

Alledaagse, kleine dingen

Niet die grote gewelddaden (waarbij we de steun van de maatschappij krijgen) doen het meeste pijn, het is de alledaagse invloed via kleine dingen. Na de Belgian Pride had ik een vergelijkbaar gevoel toen er alweer een homofoob incident plaatsvond waarbij drie mannen in elkaar werden geslagen, deze keer in mijn eigen straat. Het was niet de gewelddaad zelf die het hardste binnenkwam maar het feit dat de politie bij de aangifte zou gevraagd hebben “waarom ze in deze buurt waren”. Een stigmatiserende vraag die de schuld bij de slachtoffers legt en voor mij dubbel zo hard aankomt, omdat het mijn straat is, mijn buurt, mijn thuis!

Ik wil niet zoals vele vrienden me verschuilen in een appartementsblok achter hekken en ’s avonds naar huis gaan met een Uber. Ik wil wandelen naar huis, door mijn stad, in mijn buurt. Ik wil geen plan waarop aangeduid staat welke buurt ik dan als homo wel mag bewonen om me niet schuldig te voelen wanneer ik aangevallen zou worden.

Ook op mijn werk werd ik ermee geconfronteerd, nu we als eerste sociale huisvestingsmaatschappij stappen zetten naar een inclusief beleid. Een regenboogvlag uithangen was slechts de eerste stap hiervoor, maar ook daar voelde het pijnlijk aan toen op één van de locaties de vlag werd afgescheurd.

Machteloosheid

Bij elke nieuw feit over holebi-, trans- en gendergerelateerd geweld staat iedereen op de barricaden, houden we een kiss-in, lezen ronkende verklaringen van beleidsmakers over hoe alles anders wordt en wachten in stilte op het volgende feit, waarna we ons weer zo machteloos voelen. Maar eigenlijk beseffen we heel goed dat het ons vaak niet gaat over dat ene incident maar wel over de honderden kleine dingen die zich in ons hoofd opstapelen. Het onbehagen om niet te kunnen zijn wie je wilt en waar je wilt.

Het onbegrip waarom iemand denkt zich te mogen moeien met je leven, waarom sommige mannen denken dat vrouwen (of in hun ogen vrouwelijke mannen) zomaar alles van hen moeten aanvaarden, waarom anderen zich ‘beter’ voelen dan jij. Het niet durven outen uit schrik om carrièrekansen te missen enzovoort. Zelf ben ik niet iemand die snel schrik heeft, of zich snel geïntimideerd voelt, of zich niet durft te outen.

Voor de lopende postercampagne #yourlocalpower van çavaria naar aanleiding van de Belgian Pride sta ik zelfs op één van de affiches. Maar zelfs ik moet toegeven dat ik mijn vriend alleen in het openbaar een knuffel of kus geef tijdens prides of (nog erger) tijdens een kiss-in…

Brede mentaliteitswijziging

Er is dus nog een lange weg te gaan en die zal alleen maar afgelegd worden als we niet via steekvlampolitiek iets proberen te veranderen. Langzaam verschuiven naar een inclusieve maatschappij die respect heeft voor iedereen is de sleutel. Maar daarvoor is meer moed nodig dan het beloven van extra politie en aandacht door het gerecht bij incidenten. Vooral een ommekeer van hoe de maatschappij naar ‘anderen’ kijkt , startend in het onderwijs maar dus ook in alle verenigingen, op het werk enzovoort is nodig.

En wat LGBTQI+ beweging betreft is een omslag naar een minder gendergerelateerde samenleving een belangrijke stap. Binair denken heeft zijn/haar plaats in ICT, niet in onze maatschappij. Maar dan zullen we allemaal ons steentje moeten bijdragen door te reageren als we ongepast gedrag merken. Zodat we de volgende keren gewoon kiss-ins kunnen doen omdat we er zin in hebben en niet omdat er iets ergs gebeurd is.

Foto: Miguel Lyssens-Danneboom

%d bloggers liken dit: