(A)WAKE roept ‘Fontein der geknielden’ uit tot voorlopig LGBT-monument in Gent

Met de actie (A)WAKE roept het collectief ‘Een LHBT-monument voor Gent, nu meer dan ooit‘ (#LHBTMonumntGent) de ‘Fontein der geknielden‘ uit tot voorlopig LGBT-monument.

Op vrijdag 10 augustus trekt het #LHBTMonumntGent-collectief naar het Emile Braunplein om met de actie (A)WAKE de ‘Fontein der geknielden’ van George Minne te claimen als voorlopig LGBT-monument. Het collectief wil een permanent monument voor holebi’s en transgenders in Gent.

“Deze actie voeren wij uit in navolging van het incident op maandag 6 augustus. Het homokoppel Mauro Padovani en Thomas Freeman werd toen op ernstige wijze toegetakeld door hun buren, naar verluidt omdat ze ‘gewoon’ zijn wie ze zijn: homo. Mauro zal aan de actie deelnemen. Zijn partner is daarvoor helaas nog te zwak”, stelt prof. dr. Martin Zebracki van de Universiteit van Leeds. Hij onderzoekt publieke kunst, in het bijzonder LGBT-monumenten. 

Element of monument?

Zebracki en zijn partner Kris Vannevel pleiten al langer voor zo’n monument in Gent. De muurschildering aan Casa Rosa is voor het koppel onvoldoende.

“Deze muurschildering is geen monument maar een zogenoemd ‘regenboogelement’: een smalle geveltekening (in wit, zwart, groen en bruin) die de voorgevel van Casa Rosa decoreert. De tekening is ontworpen in samenspraak met holebi-jongeren en drukt diverse relaties en genderidentiteiten uit”, legt Zebracki uit.

“Een mooi initiatief, maar ik vraag me af of mensen met deze tekening de boodschap van een holebi- en transgendervriendelijke stad direct doorgronden. De regenboogvlag die aan de gevel prijkt, geeft dat signaal al af. En daarmee is de geveltekening een extraatje. Maar een monument als zodanig is het absoluut niet.”

Gespannen acceptatie

“In landen met vergaande antidiscriminatiewetgeving en een proactief holebi- en transgenderbeleid, ook hier in België, blijft de maatschappelijke acceptatie van LGBT’s gespannen. Er is veel gebeurd sinds het eerste holebiactivisme onder leiding van Suzan Daniel in de jaren 1930. Ondanks de gewonnen strijd voor LGBT-rechten, zoals de openstelling van het huwelijk voor personen van hetzelfde geslacht en de toenemende ‘tolerantie’’ voor holebi’s en transgenders, blijft het voor velen van hen moeilijk om hun seksuele geaardheid te uiten.”

“Verlangens blijven verzwegen en identiteiten blijven onderdrukt in het dagelijks leven: thuis, op straat, op school, op het werk, … De Stad Gent heeft belangrijke stappen gezet met Regenboogactieplannen door nu onder andere LGBT-verenigingen formeel te erkennen, de behoeften van transgenders te analyseren en een poging te doen om ouderenzorg LGBT-vriendelijker te maken. Beleid is niet altijd zichtbaar. Een monument op straat wel, elke dag en voor eenieder, zowel bewoners als bezoekers.”

Fysiek monument

Het #LHBTMonumntGent-collectief wil een fysiek monument. “Een permanent baken ter aanvaarding, herinnering en viering van seksuele vrijheid en diversiteit. Zo’n monument zou een uitroepteken zijn, een tastbaar symbool voor deze en toekomstige generaties om wakker te blijven en op te blijven komen voor gelijke rechten, bescherming en behandeling ongeacht seksuele geaardheid of genderidentiteit.”

“Zichtbaarheid en erkenning gaan hand in hand. Een centrumlocatie van ‘homohistorische’ waarde zou daarom bij uitstek geschikt zijn voor het LGBT-monument: denk aan de Vrijdagmarkt waar in 1578 sodomieten publiekelijk werden verbrand. Wij begrijpen dat er ‘monumentenmoeheid’ kan bestaan. Beleid zonder concrete stenen op straat? Die vlieger gaat niet op, vinden wij, totdat er volledige acceptatie is van holebi’s en transgenders.”

Omdat zo’n monument er niet op een-twee-drie is, is er vrijdag de actie van (A)WAKE van het #LHBTMonumntGent-collectief.

Bezinning

“Een LGBT-monument op een prominente publieke centrumlocatie van Gent zou tot zijn recht komen als een sociaal en moreel kompas in het stedelijk weefsel”, bepleit Zebracki. 

“Zo’n monument zou voorzien in de nodige ruimte voor bezinning en ontmoeting tussen mensen met wijd uiteenlopende sociaal-culturele relaties en seksuele en genderidentiteiten. Zodoende kunnen ze van elkaar leren met respect voor de ‘ander’. Steeds meer partijen in de internationale LGBT-gemeenschap onderstrepen de noodzaak voor het oprichten van LGBT-monumenten en hun alledaags belang. 

Zebracki zelf bestudeert de thematiek in het kader van het onderzoeksproject ‘Queer Memorials: International Comparative Perspectives on Sexual Diversity and Social Inclusivity‘ (QMem) aan de Universiteit van Leeds. 

“Ik vind een succesvol voorbeeld het Homomonument in Amsterdam, een LGBT-monument van het eerste uur. Verschillende centrumsteden als New YorkBerlijnSydneyBarcelona en, dichter bij huis, Brussel volgden met blijvende materiële LGBT-monumenten.”

Homomonument in Amsterdam (Martin Zebracki)
Homomonument in Amsterdam (Martin Zebracki)

Van onderaf

“We stellen voor dat bij voldoende draagvlak en politieke moed een werkgroep van experts wordt samengesteld om de opdracht voor een LGBT-monument voor Gent van beneden af uit te voeren in een synergetische relatie tussen bewoners, bezoekers en gebruikers van de openbare ruimte, kunstenaars, lokale bestuurders en welke partijen dan ook die zich willen committeren. Het LGBT-monument kan daarbij optreden als educatief discussiestuk, bijvoorbeeld in de klas en tijdens rondleidingen. We zien daarom toepassingen in domeinen van onderwijs en cultureel toerisme.”

Straatnaam?

Het straatnamen-initiatief van de Roze Groenen in Antwerpen vindt Zebracki sympathiek, maar heeft volgens hem minder impact. “Een monument is zichtbaarder. Het wordt gebruikt in de openbare ruimte en geeft aanleiding tot debat. Zo leeft wel de vraag over het inclusieve karakter van evenementen op het Homomonument (of liever LGBT-monument?) in Amsterdam. De witte figuren aan de Stonewall Inn in New York zijn voor aanhangers van Black Pride te blank.”

“Een LGBT-monument oprichten is een moeilijke en langdurige opdracht, maar de debatten daaromheen zijn net interessant.” 

De actie ‘Geen knieval voor homogeweld’ vindt vrijdag plaats van 18 tot 19 uur.   

 

Beeld: Martin Zebracki

%d bloggers liken dit: