Boek over gay film pionier Jack Deveau voorgesteld op Darklands

Tijdens Darklands, het indoor festival van Leather & Fetish Pride Belgium, kan je vandaag nog gaan kijken naar de tentoonstelling Good Hot Stuff. De expo belicht het werk van gay film pionier Jack Deveau en komt er naar aanleiding van een boekverschijning over zijn hardcore pornofilms. Be Out sprak met schrijver en uitgever Marco Siedelmann.

Beginjaren van de porno

Marco Siedelmann werd zich bewust van het bestaan van Jack Deveau tijdens zijn onderzoek naar de oorsprong van pornografische films. Hij onderzocht zowel heteroseksuele als homoseksuele films. In het begin spitste Siedelmanns onderzoek zich toe op heteroporno, maar nadien besefte hij dat er al homoporno in filmzalen verscheen nog voor er pornofilms voor een heteropubliek werden getoond.

Op het einde van de jaren zestig van de twintigste eeuw waren er een aantal groezelige cinema’s die gay pornofilms toonden. Die cinema’s waren zo goed als onwettig. In 1971 verscheen de allereerste gay pornofilm officieel in de cinema: Boys in the Sand, van regisseur Wakefield Poole. Voor de film verschenen zelfs advertenties in The New York Times, SoHo Weekly News en The Village Voice, vrij verkrijgbare kranten en tijdschriften.

Hand-in-Hand

Gay pornofilms werden opeens officieel in de cinema’s getoond doordat de gay liberation movement opkwam. “De Stonewall-rellen hadden net plaatsgevonden”, verduidelijkt Marco Siedelmann. Boys in the Sand was een enorm commercieel succes en pornografie werd legaal. Op dat moment besloot Jack Deveau om films te gaan maken. Hij heeft dus nooit op een verdoken manier porno gemaakt. Het was niet meer gevaarlijk om gay pornofilms te maken. Deveau was één van de echte pioniers in de gay porno. Hij woonde in New York en was strek verbonden met de ‘degelijke’ kunstwereld. Jack Deveau richtte in 1972 het filmproductiebedrijf Hand-in-Hand Productions op.”

“Deveaus films zijn echt een documentaire van het gay leven in die tijd. Bovendien documenteren de films de atmosfeer van New York, Manhattan in het bijzonder, tijdens de jaren zeventig.” Jack Deveau maakte met gemak films. Hij was omringd door getalenteerde artiesten: schrijvers, fotografen, belichters … De Amerikaanse filmmaker kwam uit een rijke familie en had voldoende geld om films te maken.

Homorealisme

Volgens Siedelmann begon Deveau met films maken om het homoleven op een realistische manier te tonen: “Academici noemen Deveaus films homorealisme. De films werden gedraaid op locaties waar het gay leven zich echt afspeelde: in de bars, in de straten, in appartementen, in clubs … Zijn films tonen bovendien geen klonen. Ze tonen het volk dat naar die plekken ging. Sommigen onder hen waren atletisch, anderen mager. Je zag in de scènes blanken, latino’s en zwarten. De cast was een mengelmoes van heel verschillende mannen. Vanaf de jaren tachtig komen de verschillende types man evengoed aan bod, maar in aparte films. Als je van zwarte mannen hield, had je op dat moment een eigen subcategorie in de porno waarbij je aan je trekken kwam. Toen Jack Deveau pornofilms maakte, was alles nieuw en nog niet opgedeeld in vakjes.”

Daarnaast is opvallend dat Deveaus films narratief waren. “Je zag er niet alleen mensen in neuken, maar de menselijke relaties werden ook getoond”, verduidelijkt de Duitse filmjournalist. “Ik denk dat de filmmaker dat deed om de films opwindender te maken. Er is een bepaald publiek dat verlangt naar context. Wanneer je als toeschouwer geeft om een personage, is het opwindender om hen te zien neuken. Verder wou Jack Deveau niet zomaar een pornomaker zijn. Niet omdat hij zich schaamde om seks te tonen, maar hij wou echt als filmmaker gezien worden. Jack Deveau was sterk beïnvloed door de nouvelle vague, de films van Pier Pasolini en Andy Warhol. Hij was zeer intellectueel en dat had een invloed op zijn films.”

Tot slot waren de films van Hand-in-Hand Productions ook kritisch voor de homogemeenschap. Ze bevatten naast goede personages ook personages die je in het echte leven niet zou kunnen luchten.

Familiebedrijf

De schrijver van het boek ‘Good Hot Stuff’ benadrukt dat het Amerikaanse filmproductiebedrijf een soort familie vormde. “Daarom heette het bedrijf ook Hand-in-Hand. Samenwerking was voor hen heel belangrijk. Jack Deveau was de fotograaf, de cineast en de choreograaf. Robert Alvarez, jarenlang de levensgenoot en geliefde van Deveau, was de monteur.”

Jack Deveau stierf in 1982 aan longkanker. Bob Alvarez leeft nog en werkte mee aan het boek. “Alvarez is heel vereerd dat de films niet vergeten zijn”, zegt Marco Siedelmann die de Amerikaan via internet interviewde voor het boek. “De films van Hand-in-Hand waren begin jaren 90 voor het laatst getoond in Amsterdam. Daarom brachten we ze naar Pornofilmfestival Berlin om ze opnieuw te tonen. Robert Alvarez werd er ook gekroond met een Lifetime Achievement Award.”

Hand-in-Hand werkte samen met een vast team. Het bedrijf schakelde een scenarist in die ook voor Broadway werkte. Ook veel make-upartiesten en belichters waren actief in het Broadway theater. Dat verklaart ook het professionalisme van de films. “De cast was een mengeling van amateurs en ervaren pornosterren”, legt Siedelmann uit. “Hand-in-Hand plaatste een oproep voor acteurs in tijdschriften, maar evengoed speelde een grote pornoster zoals Jack Wrangler mee in de films.”

Good Hot Stuff

Uiteindelijk bestond Hand-in-Hand Productions tien jaar, van 1972 tot 1982. In die tijd produceerde het bedrijf een twintigtal films. Het boek ‘Good Hot Stuff’ vertelt de geschiedenis van het bedrijf en bevat tal van krantenartikels en foto’s. Schrijver en filmmaker Jerry Douglas en historicus Jeffrey Escoffier droegen bij aan het boek dat verschijnt bij Éditions Moustache, het uitgevers bedrijf van Marco Siedelmann.

Siedelmann is zelf hetero en samen met Mirjam Pajakowski die het grafisch ontwerp van het boek deed. Ze zijn te gast op Darklands en laten hun boek promoten door Bernd Althans van het Duitse marketingbedrijf Servicewerk Berlin.

Van links naar rechts: Bernd Althans, Mirjam Pajakowski en Marco Siedelmann

Wat motiveert een hetero om een boek te schrijven over homoporno? “Het is belangrijk voor iedereen om de films opnieuw te ontdekken. De films vormen een belangrijk hoofdstuk in de emancipatiestrijd van homo’s, en in de gay kunstgeschiedenis. Tegelijk zijn de films interessant voor hetero’s, omdat ze een belangrijk onderdeel van de filmgeschiedenis vormen.”

Nieuwsgierig? De expo bevindt zich aan de inkom van Darklands en Servicewerk Berlin heeft een stand op Darklands waar je het boek kunt kopen.

%d bloggers liken dit: