OPINIE | Singles. De blinde vlek in het betoog voor intersectionaliteit

Politieke partijen en LGBT-koepels hebben hun ideeën voor een LGBT-inclusiever Vlaanderen, België en Europa wereldkundig gemaakt. Bij çavaria, RainbowHouse Brussels en Arc-en-Ciel Wallonie is intersectionaliteit de gemeenschappelijke noemer. Eén arm op het kruispunt wordt steeds vergeten: die van de singles en alleenwoners

Intersectionaliteit of kruispuntdenken (van het Amerikaanse intersection, kruispunt) is in de sociologie de notie dat individuen in een samenleving discriminatie en onderdrukking ondervinden op grond van een veelvoud van factoren. Niet alleen holebi, maar ook met een andere huidskleur. Of met een andere culturele achtergrond. Of met een (zichtbare) handicap. Of een andere genderexpressie of -identiteit. Of…

Zo ijvert de LGBT-beweging om homofobie niet te bestrijden met racisme en islamofobie of worden er inspanningen geleverd de regenbooggemeenschap niet te reduceren tot blanke, strak getrainde, Instagram-klare homomannen. 

Oppervlakkig

Het probleem is dat dit intersectioneel betoog erg oppervlakkig is. Wie er uiterlijk anders uitziet, scoort goed. Cisgender blanke (homo)mannen, liefst zo tussen de 30 en 60, hebben het intussen gemakkelijk en onderdrukken de anderen. Dat is toch de troop die gangbaar is. 

Als zo’n cisgender blanke (homo)man dan tegenpruttelt tegen gender- en cultureel-inclusieve verandering, wordt hij weggezet als zure en bittere dinosaurus die zich vastklampt aan zijn ‘macht’.

Niet zichtbaar, maar…

Ik ben zo’n cisgender blanke homoman. 37, bijna 38. Te oud om ‘opkomend talent’ te zijn, te jong om éminence grise en pionier te zijn. Dus voor het intersectionele betoog niet relevant. 

Ik weeg wat te veel. Ik kleed me saai (maar steevast iets roos op woensdag). Ik val niet op.

Helaas ben ik meer dan dat. Ik leef sinds mijn geboorte met een niet al te zichtbare handicap. Een beperkte motoriek die van mij een onhandige Harry maakt. Ik kan zelf geen lamp vervangen, bijzonder moeilijk lakens verversen, ik kan niet fietsen en ik heb een beperkt rijbewijs en ik had een aangepaste wagen. Die wagen is weg wegens te duur geworden. 

Ik kamp ook sinds enkele maanden met andere gezondheidsproblemen. 

Maar bovenal ben ik single en alleenwoner.

Kortom. There’s more to me than meets the eye. En dat geldt voor iedereen, ook voor blanke mannen van ‘oninteressante’ leeftijd. 

Niet alleen alleen

Ik ben verre van de enige die alleen is en woont. Een recente studie van de KU Leuven over de woonbehoeftes voor Antwerpen, waar ik woon, stelt dat 38% van de huishoudens bestaat uit eenpersoonsgezinnen. Ook alleenwoners zijn immers gezinnen. 

EMIS, het Europees internetonderzoek bij mannen die seks hebben met mannen (MSM) stelt dat de helft van de MSM single is. 

Blinde koepels

Maar vind je daar iets van terug in de eisenplatformen van çavaria, RainbowHouse Brussels of Arc-en-Ciel Wallonie? Nope. Of toch amper. 

RainbowHouse Brussels heeft het één keer over alleenstaanden. 

Een einde maken aan de discriminatie waarmee paren van hetzelfde geslacht (en alleenstaande adoptanten).

Tof. Er wordt over alleenstaanden gesproken in de context om niet meer alleen te moeten zijn. 

Arc-en-Ciel Wallonie doet beter, maar er staat geen concrete eis tegenover.

Les célibataires sont également très nombreux-ses, soit par choix, soit par  stratégie (par exemple un homme, en couple ou non, désireux d’adopter un enfant, n’aura dans la plupart des cas que la possibilité de poser sa candidature en tant qu’adoptant isolé s’il vise l’adoption internationale). Plus simplement encore, la cellule familiale traditionnelle ne représente pas la référence absolue pour nombre de personnes LGBTI comme pour le reste de la population.

Maar çavaria, relevant voor Vlaanderen, geeft hier helemaal niet thuis. 

De groeiende zichtbaarheid van diversiteit in onze samenleving brengt ook nieuwe relatievormen en familiesamenstellingen met zich, zoals polyamoreuze relaties en regenboogfamilies. De geschiedenis van de LGBTI+-gemeenschap leert dat een juridisch kader vaak de basis vormt voor maatschappelijke aanvaarding. Toch ontbreekt dit voor diverse relatievormen en nieuwe vormen van ouderschap, co-ouderschap en meerouderschap.

Goed dat polyamorie en meeroudergezinnen aan bod komen. Maar eenpersoonsgezinnen vernoemen was te veel gevraagd. Misschien kunnen de opstellers zich geen leven als single voorstellen? 

Heteronormatief

Het is toch stuitend hoe heteronormatief de LGBT-beweging kan zijn. “Gij zult een lief hebben of tenminste willen”, klinkt het stilzwijgende mantra. En als je dat lief hebt, zal je kinderen willen. Door ze zelf ter wereld ter brengen, via pleegouderschap in huis te halen, via adoptie of via draagmoederschap. 

De blindheid voor singles (zonder kinderwens) is verbijsterend.

Wat wil ik dan?

Wat wil ik dan, als single en alleenwoner? Wat juist de uitdagingen zijn, wordt uitvoerig uitgelegd bij het liberale All1 en het socialistische Wij Singles. Deze denktanken ijveren voor zichtbaarheid van en bewustwording over de uitdagingen van alleenwoners.

Je zal er tal van financieel geïnspireerde argumenten lezen.

Maar mijn kruispunt is anders. Zonder lief, zonder kinderen, een vader die per definitie ouder is en een zus die het buitenland woont. Wie zal er voor mij zorgen? Want sociaal verlof en zorgverlof zijn voorbehouden aan familie. 

Ik kan mijn grieven samenvatten in enkele punten:

  • erken alleenstaanden en verzwijg ze niet;
  • ijver voor meer zichtbaarheid in je communicatie en media;
  • ijver voor het wegwerken van financiële en fiscale discriminaties;
  • ijver voor het openstellen van zorgverlof voor niet-familieleden.

Misschien kunnen de pleitbezorgers van intersectionaliteit ook afstappen van hun geijkte voorbeelden: de LGBT met een andere huidskleur of andere levensbeschouwing en de androgyne man. Alsof allochtoon en genderqueer het summum van diversiteit vormen en de rest niet belangrijk is. 

Een theorie als emancipatorisch uitgangspunt nemen is mooi, maar je moet die dan wel verder uitdiepen. Door verder te kijken dan je eigen leefwereld. Pas dan wordt intersectionaliteit ook in de praktijk omgezet. 

Gewoon ogend is binnenin speciaal. 

Zo moeilijk is dat niet. Je moet alleen dieper dan de oppervlakte willen zien. 

Beeld: Free-Photos, Pixabay

%d bloggers liken dit: