RainbowHouse Brussels vs Ralf König: briefverkeer gepubliceerd

RainbowHouse Brussels geeft meer uitleg bij het vraagstuk rond de muurschildering van Ralf König in Brussel. Die fresco uit 2015 vinden sommigen racistisch en transfoob.

“Sedert de zomer van 2018 is er binnen het RainbowHouse heel wat nagedacht over de muurschildering in de Lollepotstraat, want die heeft veel kritiek gekregen”, schrijft de koepel in een persbericht.  “We zijn er nu uitgeraakt en het RainbowHouse Brussels heeft besloten om de muurschildering in zijn huidige staat  te bewaren (met de tags) en zal er een verklarende uitleg naast hangen.”

Deze muurschildering was in 2015 door het RainbowHouse Brussels besteld met steun van de Stad Brussel en HuisvandeMens bij de Duitse kunstenaar Ralf König. “De tags zijn er gekomen toen één van de leden verenigingen van het RainbowHouse Brussels op 19 juli 2018 vragen stelde aan de raad van bestuur omdat sommige personages uit de muurschildering een transfoob, racistisch, seksistisch en fatphobe karakter hadden. Andere verenigingen hebben zich bij die kritiek aangesloten.”

“Omdat we zo’n kritiek ernstig nemen, heeft het RainbowHouse een safe space aangeboden waar de betrokken personen konden vergaderen, de toestand analyseren en mogelijke pistes voor een oplossing of een alternatief voorstellen (zie het persbericht van 21 augustus 2018).”

Drie mogelijkheden

RainbowHouse Brussels zag drie mogelijkheden.

  • Heel de muurschildering vervangen.
  • De problematische personages vervangen.
  • In beide gevallen een pedagogisch bord toevoegen om de kritiek die er was uit te leggen, en de legitimiteit ervan binnen de LGBTQI+ gemeenschap.

De koepel contacteerde König. Die brief is hier te raadplegen. RainbowHouse argumenteert op academische toon, wat König belerend noemde, waarom het fresco problematisch bevonden kan worden.

En nu?

“Met het oog op het antwoord van de kunstenaar kiezen wij er dus voor om de muurschildering te behouden zoals die nu is, met de opmerkingen en een bord met uitleg.”

“Elk kunstwerk is in interactie met zijn tijd en zijn publiek. Bij dit kunstwerk is er interactie geweest binnen de LGBTQI+ gemeenschap met de kritiek van trans* personen en personen die met racisme te maken krijgen. Zij willen uitleggen dat, ondanks alle goede bedoelingen van de kunstenaar, hij via zijn personages wel degelijk een transfobe, racistische en fatphobe boodschap brengt. Het RainbowHouse Brussels moet een luisterend oor hebben voor minderheden, zeker ook minderheden binnen de eigen LGBTQI+ gemeenschap.”

Die oplossing is niet oncontroversieel. Bij publicatie van dit artikel hebben bijna 1.000 mensen een petitie getekend om toch de muurschildering te restaureren in zijn oorspronkelijke staat.

Antwoord Ralf König

RanbowHouse is fair geweest ook het antwoord van König te publiceren

“Ik ben vooral geïrriteerd omdat racisme en transfobie álles negeren waarvoor ik sta! Ik teken nu al zo’n 40 jaar stripverhalen, dat is in 1980 begonnen, en dan zitje met een lange maatschappelijke achtergrond en inhouden. Ik ben, zo wordt gezegd, taai als het over het seksuele gaat, maar altijd liefdevol met mijn personages omgegaan. Natuurlijk met stereotypen, het zijn stripverhalen, karikaturen. Maar ook hier: ik verwacht niet dat de jongere generaties mijn boeken en verhalen kennen, zeker niet in Brussel. Ik weet niet eens of de Franstalige vertalingen in Brussel wel zichtbaar zijn. Het is alleen geen mooi gevoel om op die manier misverstaan te worden.”

“Het gemakkelijkst kan ik nog het misnoegen over de zwarte vrouw begrijpen. Maar ik wil je verzekeren dat ik niet de minste racistische bijbedoelingen had toen ik ze aan het tekenen was, zelfs niet onbewust. Integendeel, voor mij is ze zelfbewust en met power. En de lippenzijn rood, omdat ze die lippenstift met trots draagt. Daar had ik niks anders mee bedoeld. ‘​Niet intelligent en afwezig​’? Natuurlijk kan men het bekijken door een kolonialistische bril, of men wil het zien, en misschien moet dat ook waar het kan. Dat heb ik niet gedaan, maar oké, als mensen zich echt bespot of beledigd voelen, dan moet dat veranderd worden.”

Transfobie

König heeft geen begrip voor de beschuldiging van transfobie. Een transpersoon, een transvrouw had ik zelfs niet in gedachten! Al tientallen jaren worden mijnstripverhalen bevolkt door zogenaamde ‘trash tantes’, queer dragueens, die ook queer willen zijn.”

“Ik denk niet veel na over dingen, ik teken vooral wat ik zie of zelf beleef. Dit personage is wat op de travestie podia van heel de wereld te zien is, wat hier op de CSD-parade en hier in Keulen met karnaval op hoge hielen rond paradeert.  Zij is wat Divine ooit was en ‘Little Britain‘ is. Ik was zelf een drag, en het bewust onaantrekkelijke hoorde bij het plezier. Ze kijkt niet treurig, ze kijkt zelfs een beetje debiel, en dat wil ze ook zo.”

“Het is ongebruikelijk dat allemaal zelfs te moeten uitleggen. Ik vermoed dat in een volgende stap dragqueens en travestieshows onder kritiek zullen komen te staan omdat ze door het overdrijven en vrouw- en trans-onvriendelijk zijn. En dan is ze ook nog dik. Er zijn nu éénmaal dikke mensen, die horen erbij. Aan mijn kant is er geen greintje spot of vijandigheid, integendeel, dikke mannen komen bij mij vaker voor omdat ik een dikke behaardemannenbuik sexy vind. Hier zijn de misverstanden dus minstens wederkerig.

Weet wat je vraagt

“Ik dacht dat het Regenbooghuis speciaal mij had gevraagd om een muurschildering te maken, en dat veronderstelt dat men wist wat ik zoal maak en waarover het bij mij gaat.” 

König zou het jammer vinden maar vindt het het “oké” als een andere kunstenaar de tekening zou overschilderen. Hij erkent dat er intern veel discussie is geweest.

“Mijn tekening veranderen: dat kan en wil ik niet, omdat zoals gezegd dergelijke knolneuzen mijn stripverhalen al heel lang bevolken, en al eeuwig sympathie vonden bij homo’s.”

“En nu zou ik moeten retoucheren, overschilderen, wissen? Het is oké dat jongere generaties iets zien wat ouderen niet gezien hebben of niet van belang vonden. Dat is de loop der dingen. Ik vind het spijtig zo misbegrepen te worden, maar ik kan ermee leven als jullie het beeld liever overschilderen.” 

Beeld: Dennis De Roover

%d bloggers liken dit: