Eurovisiesongfestival 2020: 3 trends en 3 constanten

Alle deelnemende artiesten en liedjes voor het Eurovisiesongfestival 2020 zijn bekend. Het liedjesfestival zal plaatsvinden op 12, 14 en 16 mei in Rotterdam, als coronavirus COVID-19 de pret niet bederft.

Zijn er opvallende trends of krijgen we vooral meer van hetzelfde? Be Out merkt drie trends en drie constanten op.

Leve leed!

Heb je zin in pijn en verdriet? Schuif dan maar hongerig aan, want er is genoeg leed voor iedereen! Het is opvallend hoeveel sombere liedjes er dit jaar deelnemen aan het Eurovisiesongfestival. Misschien weerspiegelt dit de beroerde toestand waarin de wereld zich verkeert? Of kiest men gemakshalve voor ontroering door beroering? Een selectie …

Zwitsers kandidaat Gjon’s Tears stelt een aantal fundamentele vragen over het menselijk lot in zijn lied ‘Répondez-moi’. Waarom volgt op het leven de dood? Waarom rent men zonder ooit te stoppen? Waarom zal mijn zoon opgroeien zonder zomer? Verwacht geen antwoorden op deze sombere vragen.

De 17-jarige zangeres Alicja strooit nog kwistiger met drama. In de Poolse act ‘Empires’ staan hele rijken in brand. Bij de song hoort een dramatische videoclip met fragmenten van opstand, oorlog, milieuvervuiling, bosbranden en overstromingen.

De Finse zanger Aksel blikt in ‘Looking Back’ terug op een jeugdige vriendschap of liefde – dat wordt in het midden gelaten – waarvan de betrokkenen pas nadien de echte waarde weten in te schatten. Op het moment zelf waren ze immers “te gehaast om volwassen te worden”. Snif snif.

Ook in de liefde wilt het helemaal niet lukken. Albanees zangeres Arilena Ara zingt in ‘Fall From The Sky’ over een gekwetst persoon die een moedig masker opzet.

Noors zangeres Ulrikke smeekt om een klein beetje ‘Attention’. Roemeens artieste Roxen belt met een woordspeling zat haar vriendje op in een ballad over verdriet, wanhoop en de zoektocht naar innerlijke rust: ‘Alcohol You’. De ontnuchtering volgt in het liedje ‘Tears Getting Sober’ van Bulgaars zangeres Victoria.

Toegegeven: België zorgt evenmin voor de vrolijke noot dit jaar. Ons land wordt vertegenwoordigd door de band Hooverphonic. Hun lied ‘Release Me’ gaat over afscheid nemen.

De 19-jarige Luka Cruysberghs smeekt in het lied voor verlossing. Bandlid Alex Carlier schreef de song toen zijn vader ongeneeslijk ziek was.

België vertoeft in eminent gezelschap, want ook Australië, Cyprus, Georgië, Italië, Moldavië, Nederland, Oekraïne en Spanje omhelzen in hun liedjes gretig de duisternis.

Dwaze pasjes

Hoewel de hoofdstemming somber is, zijn er ook vrolijke inzendingen. Ze trekken de aandacht met bijzonder bizarre choreografieën.

De Litouwse pop rockband The Roop brengen het nummer ‘On Fire’. In hun videoclip zien we de charismatische zanger Vaidotas Valiukevičius de vreemdste bewegingen uit zijn lichaam persen. Nadat hij het verkeer in goede banen heeft geleid, gaan zijn mechanische armen aan het dansen. Hij demonstreert hoe je van je hand een pauwenkroon maakt. Zijdelingse pompbewegingen maken van deze dans een complete work-out. Even lijken de groepsleden helemaal de kluts kwijt wanneer ze zot met hun handen op hun hoofd beginnen te tikken, maar vergis je niet: dit is gewoon een slim bedachte choreografie.

IJsland stuurt Daði & Gagnamagnið: een zeskoppige band met een hoog nerdgehalte. Hun vrolijk niemendalletje ‘Think About Things’ gaat vergezeld van simpele danspasjes die zelfs een houten klaas zin doen krijgen in dansen.

Er doet een vreemde samenzweringstheorie de ronde over deze act: Daði & Gagnamagnið zouden voorgetrokken worden door Netflix.

De Amerikaanse streamingdienst werkt immers aan een film over het Eurovisiesongfestival: ‘Eurovision’. Daarin spelen Amerikaans acteur Will Ferrell en Canadees actrice Rachel McAdams muzikanten die IJsland mogen vertegenwoordigen op het Eurovisiesongfestival. Netflix tekende onlangs een overeenkomst van 73.000 euro met de publieke omroep RÚV om hun positie op de IJslandse markt te versterken. RÚV organiseert ook de preselectie van de IJslandse inzending. Het gerucht dat Netflix Daði & Gagnamagnið wil gebruiken om hun film te promoten is compleet.

Wat geen gerucht is, is de hoge positie die IJsland bekleedt in de gokkantoren om het Eurovisiesongfestival te winnen. Trekt het Eurovisiesongfestivalcircus in 2021 voor het eerst in zijn geschiedenis naar het land van vuur en ijs?

Niet als het van de Russen afhangt. Zij sturen niemand minder dan de bedenkers van de skibidi-dans naar Rotterdam, Little Big! Hoort u het donderen in Moskou? Skibidi was een monsterhit op YouTube.

Bij het lied hoorde een dol dansje dat gretig werd nagedaan door tal van vloggers. Bij ons werd de dans pas echt berucht toen de Vlaamse partijvoorzitters erop dansten voor ‘De Grote Karrewiet Verkiezingsshow‘.

Little Big vertegenwoordigt het grootste land van Europa met ‘Uno’, een lied dat grotendeels in het Spaans wordt gezongen. Hun act is kitsch van de bovenste plank. De bandleden kleden zich in broeken met olifantenpijpen. De zangeressen hullen zich in latex- en glitterpakken. De borstkast met opvallende beertatoeage van hoofdzanger Ilya Proesikin steelt eveneens de show.

Maar vooral … de danspasjes! Een zegen voor mensen met O-benen. Er wordt door de bandleden met iets onzichtbaar geschud tussen de handen. We hebben er het raden naar. Kijk in de videoclip vooral naar de kleine knuffelbeer in sponsen pak. Hij schittert met onder andere een death drop waar menig dragqueen jaloers op zou zijn. Je gaat sterretjes zien van deze act, maar wedden dat deze act vlekkeloos naar de finale doorstoot en mee strijdt voor de eindoverwinning?

Gebrek aan originaliteit

Een laatste trend is een gebrek aan originaliteit in de nummers. Is het wel een trend? Het valt op dat veel landen ervoor kiezen om zo weinig mogelijk risico’s te nemen.

Veel landen sturen dit jaar, voor de verandering … nog maar eens een ballade! Hierboven hebben we al uitgebreid geschreven over de trieste ballads. Er is echter altijd een alternatief voor de duistere ballad: de power ballad!

Zweden behaalde vorig jaar de vijfde plaats in de finale met John Lundvik en zijn lied ‘Too Late For Love’. Wat doen ze dit jaar? Van de achtergrondzangeressen van vorig jaar de act van dit jaar maken. The Mamas bestormen Rotterdam met hun power ballad ‘Move’. Italiaans zanger Diodato zoekt eveneens de hoge noten op in ‘Fai Rumore’. Frankrijk stuurt Tom Leeb met ‘The Best in Me’. Het lied bulkt van de karamellen verzen. Op zoek naar een mooi cliché? In de videoclip zingt de zanger vanop het nationale monument van la douce France: de Eiffeltoren.

Gelukkig zijn bovengenoemde voorbeelden allemaal degelijk geproduceerd en gezongen. Het levert met andere woorden liedjes op die best lekker in het oor liggen, maar niet uitblinken in originaliteit.

Dat geldt spijtig genoeg niet alleen voor de ballads. Opvallend veel nummers blijven angstvallig trouw aan de huidige muziektrends of klinken zelfs verdacht vertrouwd.

De Bulgaarse zangeres Victoria laat zich duidelijk inspireren door het stemgeluid van Billie Eilish. De Duitse inzending ‘Violent Thing’ is pop die sterk refereert aan het recentere werk van Justin Timberlake.

Het Deense lied ‘YES’ van Ben & Tan lijkt dan weer de mosterd te halen bij The Lumineers. De Servische groep Hurricane zingt ‘Hasta La Vista’, maar de titel is dan ook de enige Spaanse invloed in het lied. Verder klinkt het nummer vooral als zoveel popmuziek uit Oost-Europa: er wordt heel schreeuwerig gezongen, met alle beschikbare toeters en bellen en de elektronische instrumenten zijn nadrukkelijk aanwezig.

Spreken van plagiaat zou oneerlijk zijn. Daarvoor verschillen de teksten en akkoorden voldoende van bestaande nummers. Bovendien is originaliteit niet evident: er zijn intussen al zoveel liedjes geschreven in deze wereld! Het wordt alsmaar moeilijker om ‘origineel’ uit de hoek te komen.

Maar toch: vorig jaar verraste Duncan Laurence met ‘Arcade’ waarmee hij het Eurovisiesongfestival won voor Nederland. Dit jaar springen weinig liedjes er echt uit.

Engels geen must

Er zijn ook constanten in vergelijking met recente edities van het Eurovisiesongfestival. In het begin van de eenentwintigste eeuw blies het Engels praktisch alle andere talen weg.

Er waren amper landen die het nog aandurfden in hun eigen landstaal/landstalen een lied te sturen. Zij die dat wel deden, gingen vaak voor het compromis: ze zongen het lied in twee talen: de eigen landstaal en het Engels. Het zorgde vaak voor pijnlijke situaties waarbij de artiest het Engels amper machtig was en de gebrekkige uitspraak of frasering volgde.

De overwinning van Salvador Sobral met het Portugese nummer ‘Amar pelos dois‘ in 2017 zorgde voor de kentering. In 2018 en 2019 stuurden opnieuw meer landen liedjes in een andere taal dan het Engels. Die constante zet zich verder. Dit jaar zal er naast Engels ook in het Amhaars, Arabisch, Frans, Hebreeuws, Kroatisch, Oekraïens, Portugees, Servisch, Sloveens, Spaans en Wit-Russisch gezongen worden. Uiteraard mag een beetje verzonnen taal ook dit jaar niet ontbreken.

Nochtans staan veel landen nog altijd onder druk om een Engels lied te sturen. Zo brengt Frankrijk een ballad in zowel het Engels als het Frans.

In Albanië gaan ze nog een stap verder. Arilena Ara zong haar lied in de preselecties nog in het Albanees. Ze onthulde vlak na haar winst echter dat ze overwoog het lied in het Engels te zingen en zo geschiedde. De titel van lied veranderde van ‘Shaj’ naar ‘Fall from the Sky’. Een beslissing die veel commentatoren betreurden. Oordeel vooral zelf aan de hand van onderstaande video’s.

Love love love

Liefdesliedjes zijn een andere constante. Presentatoren Måns Zelmerlöw en Petra Mede lachten ermee tijdens het Eurovisiesongfestival 2016 in Stockholm. Ze zongen toen ‘Love Love Peace Peace’, een satirisch lied over wat kandidaten allemaal doen om het Eurovisiesongfestival te winnen. Onder andere zingen over de liefde, uiteraard! Zowat de helft van de inzendingen dit jaar gaan over dat universele thema.

Meer zelfs: twee liedjes hebben zelfs ‘Love’ in de titel. Destiny Chukunyere zingt voor Malta ‘All of my love’ en Uku Suviste zingt voor Estland ‘What love is’.

In de rijmpjes vonden we meermaals sporen van liefde. “A traitor, a lover. So hard to recover”, beklaagt de Azerbeidzjaanse zangeres Efendi zich in het lied ‘Cleopatra’. “Isn’t love a compromise. Two people trying to keep the fire burning”, vraagt de Australische zangeres Jessica Alyssa Cerro, die optreedt onder de artiestennaam Montaigne, zich af. “Prison. Love is a fool’s prison”, klinkt nog dramatischer in het lied van de Moldavische zangeres Natalia Gordienko. “I love you, mi amor, te quiero. Take me as I am. But you don’t love me”, zingt Georgisch zanger Tornike Kipiani compleet wanhopig. Liefde slaat en zalft. “Cause there ain’t no ocean. Deeper than my love for you”, zingen The Mamas met overtuiging.

Love, love, love! Tijdens het Eurovisiesongfestival spaart Cupido zijn pijlen niet op.

Europese smeltkroes

Een laatste constante is de diversiteit aan artiesten op het Eurovisiesongfestival. Het podium is al verscheidene jaren zeer gekleurd. De artiesten zijn een weerspiegeling van de prachtige etnische en culturele smeltkroes die Europa geworden is.

Malta stuurt Destiny Chukunyere naar Rotterdam, een 17-jarige zangeres met een Nigeriaanse vader en een Maltese moeder.

Benny Cristo vertegenwoordigt Tsjechië. Hij is in eigen land al een gevierd artiest. Cristo’s moeder is Tsjechisch en zijn vader Angolees. Zijn vader verdween tijdens zijn jeugd grotendeels uit zijn leven. Zijn lied ‘Kemama’ betekent ‘Oké mama’ en bevat verwijzingen naar zijn jeugd.

De Österreichischer Rundfunk stuurt dan weer Vincent Bueno, een artiest met Filipijnse ouders. Zwitserland, één van de landen die dit jaar getipt wordt als mogelijke winnaar, schenkt zijn vertrouwen aan Gjon Muharremaj. Die Zwitserse zanger met een Kosovaars-Albanese vader en een Albanese moeder is met zijn 21 jaar een zeer jeugde verschijning met een weelderige bos krullend haar. Wedden dat hij veel harten sneller zal doen slaan?

We merken ook op dat sommige landen hun eigen nationalisme overstijgen en een buitenlandse artiest sturen.

Dit past in de rijke traditie van het Eurovisiesongfestival waarin verscheidene artiesten een ander land dan hun geboorteland de overwinning schonken. Denk maar aan de Franse zangers Jean-Claude Pascal, France Gall en Anne-Marie David en de Griekse zangeres Vicky Leandros die voor Luxemburg het Eurovisiesongfestival wonnen. Recenter won de Canadese zangeres Céline Dion voor Zwitserland. En de in Wit-Rusland geboren zanger Alexander Rybak won voor Noorwegen het Eurovisiesongfestival van 2009 met ‘Fairytales’.

Dit jaar laat Duitsland de nationale eer verdedigen door een Sloveense zanger: Ben Dolic. De 22-jarige artiest verwierf populariteit in Duitsland door zijn deelname aan The Voice of Germany.

Cyprus trekt dan weer naar de competitie met een Duitse zanger. Alessandro Rütten, met artiestennaam Sandro om het gemakkelijk te houden, is geboren in Duitsland. Hij heeft een Griekse moeder en een Amerikaanse vader. Hij vertegenwoordigt Cyprus met het lied ‘Running

Eigenlijk toont het Eurovisiesongfestival aan dat de Europese landen cultureel en etnisch meer verweven zijn dan we soms denken. Misschien bestaat er wel zoiets als een Europese popcultuur die over landsgrenzen wordt gedeeld? Het Eurovisiesongfestival is als grootste zangwedstrijd ter wereld daarvan het uithangbord.

Wat in 1956 begon als een festival om de felbevochten vrede in Europa te vieren, brengt anno 2020 nog altijd miljoenen mensen samen. Al zal dit jaar een zekere afstand houden door de coronacrisis onvermijdelijk zijn …

Een gedachte over “Eurovisiesongfestival 2020: 3 trends en 3 constanten

Reacties zijn gesloten.

%d bloggers liken dit: