#SOLO | Belgische alleenwoner zwaarst belast

De Belgische alleenwonende zonder kinderen is de zwaarst belaste categorie in heel West-Europa. Deze draagt gemiddeld 56% van het brutoloon af, bij een hoog loon zelfs 60%. De oorzaken hiervan zijn veelvuldig, veel fiscale verminderingen gelden per persoon en dus kunnen gezinnen relatief meer belastingvermindering krijgen dan alleenstaanden. 

11 november is Vrijgezellendag of Singles Day wegens de vier eentjes (11/11) in de datum. Deze dag is een Chinese uitvinding en is een excuus om meer te verkopen. Be Out gebruikt deze als excuus om de situatie van singles en specifiek alleenwoners te bekijken. Want als de coronacrisis (wederom) iets aantoonde, is dat het beleid zo goed als blind is voor alleenwoners.

Wel is er een beperkte correctie voor de belastingvrije som, zijnde het eerste deel van je inkomen dat niet belast wordt. Voor iedereen geldt een gelijk basisbedrag, dat substantieel wordt verhoogd als je bijvoorbeeld kinderen ten laste hebt. 

Daarbovenop is er nog een extra verhoging voor alleenstaanden met één of meerdere kinderen ten laste. Voor aanslagjaar 2020 (inkomsten 2019) bedraagt die extra toeslag 1.610 euro. Voor aanslagjaar 2019, inkomsten 2018, bedraagt dit 1.580 euro . 

Inkomsten doorschuiven

Een samenwonende kan, door middel van het huwelijksquotiënt, tot 30% van zijn inkomsten doorschuiven naar zijn partner die geen of een laag inkomen heeft en kan zo in een lagere belastingschijf terechtkomen. De alleenstaande kan dit niet. 

Forfaitaire lasten 

Een andere oneerlijke verdeling van de fiscale lasten, zijn de forfaitaire belastingen die per gezin worden betaald en niet per persoon. 

Heel wat gemeenten heffen taksen per huishoude. Dit gaat regelrecht in tegen de vraag naar een meer proportionele fiscaliteit. Forfaitaire taksen wegen bij alleenwonenden extra hard door. 

“Het is duidelijk dat lasten vaak per adres of gezin worden aangerekend, terwijl lusten meestal per persoon worden toegekend”, stelt Carla Dejonghe van Open Vld en de vereniging All1 vast. Zij specialiseert zich als Brussels Parlementslid in de situatie van alleenwoners.

Bijvoorbeeld: een alleenstaande moet alleen opdraaien voor de onroerende voorheffing of voor de huur. 

Een alleenstaande moet alleen de vaste kosten betalen voor de nutsvoorzieningen, telecommunicatie… “Dus hoewel de alleenstaande héél wat minder verbruikt, loopt de rekening op omdat de vaste kosten in verhouding veel groter zijn.” 

“Een leefvormneutrale fiscaliteit, afgestemd op de individuele leefvorm en niet op de klassieke gezinssituatie, zou ideaal zijn. De fiscaliteit mag bepaalde leefvormen noch bevoordelen noch benadelen”, pleit Dejonghe.

Federaal

De federale regering kondigde in 2017 aan werk te willen maken van een grotere fiscale rechtvaardigheid tussen de verschillende gezinsvormen en van het wegwerken van “manifeste fiscale onrechtvaardigheden”. 

“Wat de fiscus onder ‘gezin’ verstaat, beantwoordt al lang niet meer aan de maatschappelijke realiteit. Er werden echter nog geen concrete voorstellen gelanceerd”, stelt Dejonghe vast.

Schaalvoordelen

Alleen wonen is duur. Alleenwoners kunnen niet genieten van schaalvoordelen en staan alleen in voor de hoge woon- en andere kosten. 

“Er is dan ook nood aan meer betaalbare en kleinere (koop)woningen voor alleenstaanden. Alleen kopen is trouwens niet evident. Je moet alleen een eigen inbreng ophoesten en met één inkomen de hypothecaire lening aflossen.” 

“Bij de marktleider voor woonkredieten BNP Paribas Fortis bedroeg in 2016 de maandelijkse afbetaling van een alleenwonende gemiddeld 610 euro. Dat is amper 10% minder dan de 676 euro die tweeverdieners gemiddeld aflossen. In 2016 verleende BNP Paribas Fortis drie kredieten op 10 aan klanten met slechts één inkomen, bij AXA Bank was dat in 2017 een op drie kredieten.” 

Over alle leeftijdscategorieën heen wordt er meer alleen geleend. Wie op z’n eentje een woonkrediet aangaat, leent logischerwijs wel minder dan twee ontleners. 

Woonbonus

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest heeft bij de fiscale hervorming de woonbonus afgeschaft voor leningen vanaf 1 januari 2017. In ruil kwam een korting op de registratierechten, die gelijk is voor koppels én alleenwonenden. Deze korting kan oplopen tot 21.875 euro. 

Intussen is ook in Vlaanderen de woonbonus afgeschaft. 

“De Brusselse verlaging van de registratierechten voor de eigen woning is een rechtvaardiger systeem dan de woonbonus die koppels een dubbel fiscaal voordeel gaf”, legt Dejonghe uit.

“De forse verlaging van de registratierechten geldt per woning en niet per persoon. De woonbonus leverde trouwens pas een fiscaal voordeel op, twee jaar na de aankoop van een woning en vergemakkelijkte dus de eigenlijke aankoop niet. De registratierechten daarentegen moeten bij de aankoop van de woning betaald worden, met eigen middelen. De banken laten immers niet meer toe dat men het volledige bedrag van de woning én de registratierechten leent. Een korting op die registratierechten geeft alle kopers dus een financieel duwtje in de rug.”

Beeld: Images4You, Pixabay
Bron: Discussienota ‘Alleen wonen in Brussel’ 

%d bloggers liken dit: