#SOLO | Waar zijn de single holebi’s in Vlaamse fictie?

Ja, er zijn best wel wat holebi’s in Vlaamse fictie. Maar onderzoeker dr. Florian Vanlee van de Vrije Universiteit Brussel (VUB) en Universiteit Gent (UGent) zegt dat ze vaak “te normaal” zijn. Deze holebi’s in Vlaamse fictie zijn ook (al te) vaak een koppel. 

11 november is Vrijgezellendag of Singles Day wegens de vier eentjes (11/11) in de datum. Deze dag is een Chinese uitvinding en is een excuus om meer te verkopen. Be Out gebruikt deze als excuus om de situatie van singles en specifiek alleenwoners te bekijken. In dit stuk bekijken we LGBT singles op televisie in Vlaanderen

“De overgrote meerderheid van holebi’s in Vlaamse fictie wordt in een relatie verbeeld”, vertelt Vanlee aan Be Out. 

“Al sinds Elke Vervust in ‘Thuis‘ – het eerste openlijke niet-heteroseksuele personage in een Vlaamse fictieserie (in 1995-1996) – is de verbeelding van seksuele diversiteit onlosmakelijk verbonden met het tonen van holebirelaties. Nadat Elke in een gesprek met een vriend aangeeft lang verliefd geweest te zijn op Bianca, een ander personage, duurt het niet lang voor ze haar nieuwe partner Jessica voorstelt – en haar innig kust in de eerste seizoensfinale van de soap.”

Koppels

“Deze trend zet zich de afgelopen 25 jaar onverminderd voort. Holebipersonages worden bijna altijd expliciet gekoppeld, en wanneer dit niet zo is gaat het voornamelijk om gastpersonages. Vaak in politieseries, sitcoms of soaps.”

“Het lijkt er dan ook op dat televisiemakers het vaak als vanzelfsprekend beschouwen om de niet-heteroseksualiteit van personages visueel en narratief te onderstrepen door hen van een partner te voorzien.”

“Wellicht heeft dit tot op zekere hoogte te maken met het feit dat seksualiteit geen zichtbaar kenmerk is, en televisiemakers (mijn inziens) terecht aannemen dat het niet zou volstaan om personages simpelweg te laten zeggen ‘ik val op hetzelfde geslacht’, zonder hier gevolg aan te geven.”

“Dat zowel fysieke als romantische affectie bij holebikoppels een zichtbare plaats krijgt op het kleine scherm is een belangrijke ontwikkeling in de laatste decennia, en draagt bij aan de verdere normalisering ervan.”

Dwingend kader

Maar al die koppels kunnen ook als een dwingend kader gezien worden, zegt Vanlee. “Als er al promiscue holebipersonages te vinden zijn op het kleine scherm in Vlaanderen, gaat het vaak om kleinere rollen die doorgaans snel verdwijnen.

“Impliciet lijkt de boodschap dan ook te zijn dat vrijblijvende seks onder holebi’s minder acceptabel is dan bij de heterogemeenschap, al speelt hier waarschijnlijk ook mee dat televisiemakers geen bestaande stereotypes willen versterken.”

Los van de realiteit

De holebikoppels op Vlaamse televisie leven ook in een wereld zonder andere holebi’s. 

Zo weten we niet hoe Alex (Kristof Goffin) en Elias (Yemi Oduwale) in ‘Dertigers‘ op Eén elkaar hebben leren kennen. Nochtans hebben ze een leeftijdsverschil en kunnen ze elkaar bijvoorbeeld niet kennen van op school. Was het via een datingapp? In een darkroom? In de bosjes? Via een vereniging? De ene is verpleegkundige, de andere personal trainer. In Antwerpen. En ze kennen geen andere homo’s? Ongeloofwaardig. 

“De koppels die we kennen zijn doorgaans compleet onttrokken aan de subculturele dimensie van holebi zijn, en hun omgeving bestaat meestal enkel uit hetero’s”, stelt ook Vanlee vast.  

“Hierbij denk ik dat we vooral in het achterhoofd moeten houden dat de meeste Vlaamse series gemaakt worden vanuit het idee een soort van ‘evenwichtige’ reflectie van de samenleving te bieden, wat zich in de praktijk vaak vertaalt in een soort van checkboxmentaliteit.

Geen Vlaamse ‘Queer As Folk’

“Het idee dat Vlaamse fictie een brede laag van de bevolking moet aanspreken zorgt er bovendien voor dat series ‘voor de holebigemeenschap’ – denk aan een lokale versie van ‘The L-Word‘ of ‘Queer As Folk‘ – geen makkelijke ingang kennen, omdat ze wellicht te zeer op een nichepubliek gericht zijn.”

‘wtFOCK’

Het enige, recente tegenvoorbeeld is ‘wtFOCK‘. Daarin zijn Robbe (Willem Herbots) en Sander (Willem De Schryver) een koppel, maar is er ook Milan (Lars Brinkman), de gay kotgenoot die onenightstands heeft en echt out and out there is. Robbe downloadt ook even Grindr

Een zeldzame erkenning van het bestaan van andere homo’s.  

Reality

Vanlee bestudeerde fictie, maar ook in reality is hetzelfde vast te stellen. 

Nick en Christophe zijn dan wel een homokoppel in ‘Blind getrouwd‘ op VTM, maar op hun huwelijksfeest waren er geen andere holebi’s te zien. Het koppel kreeg in een aflevering ook vriendinnen van Christophe op bezoek. Wat op zich ook stereotiep is. 

Eén volgde Orry en Steven in ‘Het gezin. Ook dat koppel kreeg enkel heteroseksuele bevriende koppels op bezoek. Want koppels zien ook alleen maar koppels. 

‘Blind getrouwd’, ‘Boer zoekt vrouw‘, ‘First dates‘. Reality met holebi’s, singles zelfs. Maar een datingprogramma wil de betrokkenen net van hun singlestatus af krijgen. Want single blijven is voor tv-makers – en de samenleving?-  geen optie. 

Update 17 november

Naar aanleiding van een discussie op Twitter benadrukt Ramont dat er wel degelijk andere holebi’s aanwezig waren op het trouwfeest. Laenen wijst erop dat zijn getuige gay is en veelvuldig in beeld kwam.

Beeld: Open Clipart Vectors, Pixabay

Een gedachte over “#SOLO | Waar zijn de single holebi’s in Vlaamse fictie?

Reacties zijn gesloten.

%d bloggers liken dit: