#SOLO | Belastingdruk op singles uitgelegd 

De belastingdruk op singles is in België bijzonder hoog. Wat betreft inkomsten (zoals salaris, winst) en bij erfrecht. Advocaat Ferenc Ballegeer is hierin gespecialiseerd. Hij legt uit hoe de vork in de steel zit. 

11 november is Vrijgezellendag of Singles Day wegens de vier eentjes (11/11) in de datum. Deze dag is een Chinese uitvinding en is een excuus om meer te verkopen. Be Out gebruikt deze als excuus om de situatie van singles en specifiek alleenwoners te bekijken. Want als de coronacrisis (wederom) iets aantoonde, is dat het beleid zo goed als blind is voor alleenwoners.

Ballegeer maakt meteen een onderscheid. Aan de ene kant zijn er belastingen op inkomsten: op loon en winst bijvoorbeeld. Aan de andere kant belastingen op erfenissen en schenkingen.

Het eerste is federale materie, het andere gewestelijke: Vlaanderen, Wallonië, Brussel, ze hebben elk hun eigen regeling voor de erf- en schenkbelasting.

Federaal is er het Wetboek Inkomstenbelastingen. Het dateert intussen reeds van 1992. 28 jaar oud en dat is eraan te merken. Het Wetboek Inkomstenbelastingen dateert van voor de Loonmatigingswet, van kracht sinds 1996 waardoor de lonen van werknemers maar beperkt kunnen stijgen. De belastingdruk daarentegen is niet gedaald, integendeel.

“Het Wetboek is bovendien nog erg gericht op het idee van een traditioneel gezin met kinderen. Er wordt constant gesleuteld aan de wetgeving, maar doorgaans zijn dat koterijen, kleine uitzonderingen voor bepaalde categorieën belastingpichtigen, waarbij elke partij tracht haar achterban te bedienen. Maar de essentie is intussen door de feiten achterhaald”, zegt Ballegeer. 

Typisch Belgisch

Ballegeer noemt het typisch Belgisch. “Ook in Duitsland en Nederland bijvoorbeeld zijn de tarieven hoog, maar in België zit je veel sneller in de hoogste belastingschijf. Dat leidt ertoe dat de meesten onder ons meer belastingen betalen.”

In andere landen beland je vaak minder snel in die hoogste inkomensschijf. 

Wat heeft dat met singles te maken? “Er zijn ‘gezinscorrecties’, maar als je geen kinderen hebt, geniet je daar uiteraard niet van. En ja, kinderen kosten geld. Maar als jongere single zonder kinderen ervaar je die druk enorm omdat je inkomen vaak niet zó hoog is. Ook singles hebben een woning nodig en ook zij hebben allerlei andere vaste uitgaven net zoals gezinnen”

Duolegaten

Werken voor de kinderen is diep ingebakken in de mentaliteit en in de wetgeving. Maar wat moeten mensen zonder kinderen dan als ze iets – veel of weinig – willen achterlaten? Aan een vriend of vriendin bijvoorbeeld of aan een goed doel. 

Voorlopig is er het systeem van de duolegaten. Wat is een duolegaat? 

Een duolegaat valt uiteen in twee legaten: doorgaans gaat het om een algemeen legaat aan een goed doel en een bijzonder legaat aan een persoon die onderworpen is aan de hoge tarieven in de erfbelasting. 

Een broer, neef, vriend of buur. Deze techniek was voordelig omdat aan het goede doel de last werd opgelegd om, naast de eigen erfbelasting, ook de zeer hoge erfbelasting verschuldigd op het andere legaat te betalen. Omdat het goede doel geniet van een lagere erfbelasting tarief (voorlopig nog 8,5% in het Vlaams Gewest) bleef er voor de andere erfgenaam netto meer over.

Dat systeem eindigt allicht op 1 juli 2021, althans in het Vlaams Gewest. Snel nog een testament opstellen heeft geen zin, want het zal wellicht de datum van overlijden zijn die het regime zal bepalen. Maar het ontwerp van decreet moet nog gestemd worden door het Vlaams Parlement

Nu?

Bon. Hoe zit het nu dan bij erven? Bij erfenis in rechte, verticale lijn, zijn de belastingstarieven 3%, 9% en 27% in het Vlaams Gewest. Die 27% is vanaf een erfenis van 250.000 euro netto, per erfdeel, per hoofd. Daar raak je dus niet meteen aan. Er zijn ook twee korven: de korf met de roerende goederen (geldbeleggingen bijv.) en de korf met de onroerende goederen (je huis bijv.). In elk van de korven geniet je van de tarieven 3% en 9%.

Broers en zussen, neven en nichten of niet-bloedverwanten moeten tot 55% belasting betalen op de erfenis. Vanaf een kapitaal van 75.000 euro. 

Vroeger was het nog meer: 65%. In Brussel en Wallonië vandaag zelfs tot 70% en 80%. “Ook hier is er de historische opvatting dat mensen wel kinderen zullen hebben. Erven in de zijlijn of verder wordt blijkbaar gezien als een nice to have. 

Schenken

De ‘huis-, tuin en keukenoplossing’ is dan een schenking. Die moet je bij leven doen. Een schenking is een cadeau aan de begunstigde die je niet kan terugvragen. Je kan wel voorwaarden koppelen. Vruchtgebruik, een rente of bijvoorbeeld de huurgelden die een pand opbrengen, nog ontvangen. 

Maar stel dat je het kapitaal toch nog nodig zou hebben, dan heb je eigenlijk geen grond om de schenking terug te vragen. 

Ook hier denkt de wetgever in termen van kinderen. In rechte lijn en op roerende goederen – geld dus – is de belasting op een schenking 3%, voor anderen 7%.

Vriendenerfenis

Het Vlaams Regeerakkoord 2019 spreekt van de invoering van een ‘vriendenerfenis’. Maar ook dat is vooralsnog een ontwerp van decreet (zoals de afschaffing van het duolegaat in het Vlaams Gewest vanaf 1 juli 2021).

“Het zou een belastingvermindering worden. De 55% blijft van toepassing, maar op de eerste schijf van 15.000 euro zou de vriend-erfgenaam een korting tot 3.300 euro krijgen.”

Ballegeer noemt het een symbolische geste.

Theoretisch?

Het klinkt allemaal wel theoretisch natuurlijk. Singles zijn minder vermogend dan koppels. “Een woning kost geld, ook een kleinere woning”, weet Ballegeer. 

“Maar wanneer ze toch iets kunnen of willen nalaten, vind ik dat ze buitensporig worden belast.” 

“Kinderen betalen 3% tot 27%. Er valt iets te zeggen voor een gunsttarief, maar het verschil met de 55% voor erfgenamen die niet in de rechte lijn staan, is bijzonder hoog.”

Het is ook deels een ideologische kwestie, zegt Ballegeer. “Er zijn mensen die erven maar niks vinden. Iedereen moet maar gelijk ‘met nul’ beginnen, zeggen ze dan. Ik ben het daar niet mee eens. Iets nalaten, vooral aan de kinderen, zit diep ingeënt in onze samenleving. Waarom echter moet die bloedband, en zelfs die zeer dichte bloedband, zo zwaar doorwegen anno 2020 in de tarieven. Ik vind dat achterhaald en bijzonder onvriendelijk voor mensen die geen kinderen hebben.”

Verandering op til? 

Waarom is het zo moeilijk om de overheden meer rekening te laten houden met singles? Ballegeer is niet pessimistisch.

“De mentaliteit van de wetgever zal evolueren, al schermt men wel met andere prioriteiten nu dan denken aan singles. Er is de rekening van de coronacrisis en daarvoor was er de bankencrisis van 2008 en de financiële crisis van 2012 en ga zo maar door. En de grote uitgaven van de periode 2000-2008. Er is een enorme schuldenlast en weinig ruimte in de begroting.”

De drempel van de middelste schijven van 40% en 45% verhogen (40% geldt reeds vanaf 13.440 euro belastbaar inkomen; 45% vanaf 23.720 euro) naar pakweg 50.000 euro betekent minder inkomsten voor de overheden.

“Regeringen kijken ook naar hun balansen en willen begrotingen in evenwicht.”

Politiek van de minste weerstand

“In België is de kaasschaaf populair. Hier en daar schaven. Dat valt dan niet zo op, maar je zal het wel voelen in je portefeuille. Dat gebeurt al decennia.”

De afschaffing van het duolegaat in Vlaanderen zou 75 miljoen euro moeten opleveren. Geld dat kan gebruikt worden in welzijn, onderwijs of infrastructuur.”

Het valt te bezien wat de werkelijke opbrengst zal zijn.”

Optimistisch

Maar toch blijft Ferenc Ballegeer optimistisch. “Momenteel weegt het groeiend marktaandeel van singles nog niet op partijprogramma’s, maar dat gaat evolueren.”

Beeld: Images4you, Pixabay

Een gedachte over “#SOLO | Belastingdruk op singles uitgelegd 

Reacties zijn gesloten.

%d bloggers liken dit: