#SOLO | Onzichtbaar, vaak vergeten en vaak benadeeld, maar waarheen nu met singles en alleenwoners?

In een samenleving gefocust op het hebben van een lief, hebben singles het niet onder de markt. Niet wat betreft financiën, niet wat betreft wonen, maar ook niet sociaal of wat betreft zichtbaarheid.

11 november is Vrijgezellendag of Singles Day wegens de vier eentjes (11/11) in de datum. Deze dag is een Chinese uitvinding en is een excuus om meer te verkopen. Be Out gebruikt deze als excuus om de situatie van singles en specifiek alleenwoners te bekijken. Want als de coronacrisis (wederom) iets aantoonde, is dat het beleid zo goed als blind is voor alleenwoners.

Single en alleenwoner zijn niet hetzelfde. Single is wie geen amoureuze relatie heeft. Alleenwoner is wie alleen woont. Dat valt soms of vaak samen, maar niet altijd.

Het thema alleen wónen is natuurlijk meetbaar. We weten hoeveel eenpersoonshuishoudens er zijn, wat hun fiscaal regime is. We weten ook een en ander over hun positie op de arbeidsmarkt

Over single zijn weten we minder. Dat fluctueert ook net iets meer. We weten dat de helft van de mannen die seks hebben met mannen single is. Maar (veel) meer weten we ook niet.

(On)zichtbaar

Singles en alleenwoners zijn nog te vaak onzichtbaar. Twee voorbeelden.

No taxation without representation

Voorbeeld 1. “Nothing about us without us” is een moderne slogan die de roep en eis naar participatie samenvat. Ruim tweehonderd jaar geleden weerklonk die slogan ook al, maar anders: “no taxation without representation“. Zo begon de Amerikaanse Revolutie

Geen belastingen zonder vertegenwoordiging. Hoe zit dat bij ons? Zijn er single ministers in de huidige regeringen? ‘Vivaldi‘ gaat er prat op divers te zijn, maar zijn er alleenstaande excellenties? Geprobeerd te achterhalen, maar die informatie is niet voorhanden.

“Dat is toch privé?” Ja en neen. De overheden moeien zich graag met onze privésituatie om belastingen te heffen. Dan is weten of ministers – die de overheid belichamen – single zijn geen ongeoorloofde vraag. “No taxation without representation“.

LGBTQI-activisten hebben trouwens met succes bij het Europees Hof van de Rechten van de Mens (EHRM) in Straatsburg gepleit dat het recht op privacy ook betekent dat overheden holebikoppels geen erkenning mogen ontzeggen. Waarom zou dit dan niet voor singles het geval zijn? Als de overheid zich niet moet moeien met wie je de lakens deelt of niet deelt, dan de fiscus – onderdeel van die overheid –  ook niet.

Politici spelen graag hun achtergrond uit: migratie, kind van ondernemers, LGBT, uit een flamingant nest, uit een arbeidersgezin, getrouwd, met kinderen. Maar single-zijn uitspelen? Dat gebeurt niet. 

Enkel relevant wanneer je een lief hebt? 

Voorbeeld 2. Met de regelmaat van de klok doen publieke figuren – acteurs, zangers, sportlui – hun publieke coming-out. Veel vaker wel dan niet omdat ze een lief hebben en dat lief niet meer willen verstoppen. Terecht en begrijpelijk. Waarom zou je je lief verstoppen?

Natuurlijk moet ieder op eigen tempo beslissen of en wanneer een coming-out opportuun is. Maar op macro-niveau at schept dat wel een beeld dat seksuele geaardheid niet relevant zou zijn als je single bent. Pardon? 

Voor een single is coming-out in een situatie waarbij coming-out opportuun is, ook de enige manier om te vertellen dat je lesbisch, bi, homo, queer of pan bent. Als er geen lief is als attribuut om duidelijk te maken dat je ‘van de familie’ bent, kan je het alleen maar vertellen.

Onderzoek is nodig om dingen te veranderen

Er zijn nog veel blinde vlekken. 50% van de homo- en biseksuele mannen is single, maar wat met vrouwen en non-binaire mensen? 

Er is meer (academisch) onderzoek nodig. Want politici, managers, beleidslui en andere decision makers worden alleen maar wakker als ze informatie op papier hebben, in statistiekjes. Ze gedragen zich als vrachtwagenchauffeurs uit fait divers in de krant. Vastgereden onder te lage brug, want de gps wees de weg. Maar er is ook de realiteit buiten de gps, buiten de statistieken. 

Het moet in hun opleiding zitten, of in hun drinkwater. Maar alles moet aangetoond worden. Probleem is dat veel zaken niet onderzocht worden. Waarom wordt dat niet onderzocht? Mysterie. 

Zo bestaan er geen cijfers over relatiestatus of huishouden gekoppeld aan het type werk. Buikgevoel zegt dat singles oververtegenwoordigd zijn in jobs met niet-kantooruren. De zorg, veiligheid, hulpdiensten, horeca, openbaar vervoer…

Er is echter niemand die dat onderzoekt. Zijn er te weinig singles in de academische wereld? 

Geen uitvlucht 

Het ontbreken van empirische kennis mag intussen geen uitvlucht zijn om niet nu al te handelen. 

Politici hoeven echt niet te wachten om discriminaties weg te werken. 

(On)zichtbaar, deel 2

Televisiemakers mogen echt wel singles anders portretteren als sukkels. De veelheid aan datingprogramma’s insinueert dat singles per se geholpen moeten worden. Alleen blijven, nee, dat mag niet. Desnoods zoek je heel openbaar een lief. 

Waar blijft positieve beeldvorming? Datingprogramma’s zijn eigenlijk sociaal aanvaarde conversietherapie. Niet oké. 

Dertigers‘ ging er prat op een single in het verhaal te brengen. Saartje, gespeeld door Kim Van Oncen. Welnu. Saartje kreeg meteen een fout lief, dat te veel uitgaat en drugs doet. Boodschap: de single van dienst kan volwassenheid niet aan. 

LGBTQI-beweging

En ja ook de LGBTQI-beweging mag eens reflecteren over hoe het singles onzichtbaar houdt. 

In 2019 bleek al dat de drie grote koepels – çavaria, RainbowHouse Brussels en Arc-en-Ciel Wallonie in hun memoranda voor de verkiezingen weinig hebben voor alleenstaanden

Het excuus? “Het single-thema is algemeen en niet enkel LGBTQI.”

Nou en? Seksisme en racisme zijn dat ook niet en deze kregen met #MeToo en Black Lives Matters terecht ook aandacht. 

Maar een vermelding in een grote steunbetuiging is te veel gevraagd. Zijn diversiteit en intersectionaliteit dan enkel verbonden aan oppervlakkige factoren? 

In tegendeel. De beweging is helaas geobsedeerd door relaties. Trouwen, kinderwens vervullen, polyamoreuze relaties doen erkennen. Maar voor mensen die alleen zijn, of dat nu bewust en gewild is of niet, zijn dat geen realiteiten. 

Trouwlust wordt beloond met een lifetime achievement award want je levensdoel is blijkbaar bereikt wanneer je getrouwd bent. Een jongerenreeks die toont dat er meer is dan het lief wordt dan weer niet beloond voor deze uiterst zeldzame blijk van open geest. 

Niet van straat is niet geslaagd in het leven, is de boodschap. 

Dat zei ook een moeder in recentste seizoen van ‘Boer zkt. vrouw‘. Zoonlief heeft alles mooi geregeld in zijn leven. Alleen een lief aan zijn zij ontbreekt. 

Als mensen

Ook als mens, als individu kan je iets voor singles betekenen. Spreek met singles af. En omgekeerd: spreek als single af met met mensen in een relatie. Met én zonder het lief. Wees niet bang het derde wiel te zijn. 

Corona en lockdowns buiten beschouwing. Van wanneer is het geleden dat je als koppel of als deel van een koppel sociaal afsprak met een single? En omgekeerd. Niet in groep nee, maar en petit comité

Push de single niet van straat te geraken. ‘Help’ die niet. Tenzij die erom vraagt natuurlijk. 

Respecteer de single-status. Dat kan gevoelig liggen. Misschien wilt die wel een relatie, maar lijkt het niet te lukken. Misschien wilt die geen relatie en is die het aandringen beu. Maar vraag niet op familiefeestjes “allez, heb je nu nog geen lief?”. 

Organiseer ook niet per se je feestje of evenement ‘wanneer het uitkomt met de schoolvakantie’. Want de single zal moeilijker vrij kunnen vragen. 

In dat opzicht is het wel wat vervelend dat de Belgian Pride in het midden van het seizoen van huwelijken, lentefeesten en communies valt en  Antwerp Pride in het midden van de grote vakantie. Probeer dan maar eens vrij te krijgen. 

Behandel de single als een volwassen, zelfstandige persoon. Niet als een sukkel of ‘oude vrijster’ of ‘jonkman’. 

Optimisme

Er is gelukkig ook voer voor optimisme. We hebben geleerd dat Unia ook bevoegd is voor discriminaties van alleenstaanden. Heel goed. 

Er ís een bescheiden bewustwording aan de gang. De insteek was net te veel ‘single als sukkel’ maar Xavier Taveirne maakte voor Canvas de reeks ‘Eenzaam‘. WtFOCK‘ toonde in 2019 een single gay en seksdatende personage

En veel recenter: in de strijd tegen COVID-19 heeft de federale regering oog voor singles. Leve het knuffelcontact. Als je er een hebt, natuurlijk. Maar toch, het is een vorm van erkenning. Is er dan toch een single in ‘Vivaldi’?

Beeld: Free-Photos, Pixabay

%d bloggers liken dit: