#SOLO | No taxation without representation: zijn er singles in de Wetstraat?

Zijn er ministers in de federale of Vlaamse regering die single zijn? Politicoloog prof. dr. Dave Sinardet (VUB) weet het niet juist te zeggen. Maar hij werpt wel zijn licht over singles in de politiek. 

11 november was en is Vrijgezellendag of Singles Day wegens de vier eentjes (11/11) in de datum. Deze dag is een Chinese uitvinding en is een excuus om meer te verkopen. Be Out gebruikte deze dit jaar als excuus om de situatie van singles en specifiek alleenwoners te bekijken. Want als de coronacrisis (wederom) iets aantoonde, is dat het beleid zo goed als blind is voor alleenwoners.

No taxation without representation 

De federale regering bestaande uit Open Vld, PS, Groen, sp.a, CD&V, MR en Ecolo gaat er prat op divers te zijn met de helft vrouwen. 

Er zijn ministers met een migratie-achtergrond, zoals Sammy Mahdi (CD&V). En met Petra De Sutter (Groen) heeft België een vicepremier die naast professor en gynaecoloog ook transgender is. 

Sinardet wijst op een ander diversiteitsaspect in deze regering. Minister van Ontwikkelingssamenwerking en Grootstedelijk Beleid Meryame Kitir (sp.a) heeft een arbeidersachtergrond. Ze begon als arbeidster bij Ford in Genk

“Niet alle politici communiceren over hun relatiestatus”, zegt Sinardet. “Sommigen vertellen het dan wel wanneer het goed gaat, maar niet wanneer het slecht gaat.” 

Maar de politicoloog wil toch even de denkoefening doen. Hij kijkt naar de partijvoorzitters. Het zijn tenslotte zij die bepalen wie minister wordt. Daarbij kijken ze graag naar provinciale spreiding. Deze vormen immers de kieskringen. 

Conner Rousseau (sp.a) en Georges-Louis Bouchez (MR) zijn single, meent Sinardet. Ze verbergen dat niet in hun vele persoonlijke interviews maar het uitspelen als eigenschap doen ze niet. 

Georges-Louis Bouchez (foto: Timothy Junes)

Gezinnen =/= huishoudens 

Ook Sinardet wijst erop dat de huidige lockdown light wat meer oog heeft voor singles die nu een extra contact mogen hebben naast het intussen wereldberoemde knuffelcontact. “Bij de eerste lockdown waren de maatregelen wel heel erg gericht op gezinnen bestaande uit twee ouders en kinderen.”

“Al hoor je ook vandaag in verklaringen van veel politici toch ook nog steeds dat ze uitgaan van het klassieke gezin. Zo hoor ik politici constant zeggen dat we door corona Kerst zullen moeten vieren in het eigen gezin”, zegt Sinardet.

Maar niet alleen de politiek bezondigde zich daaraan. Media deden en doen dat ook. “Journaals gingen vaak filmen bij mensen thuis in suburbia. Mensen met een tuin en soms ook een zwembad. Ze gingen niet langs bij mensen in de woonblokken van Deurne of de Luchtbal“, stelt Sinardet vast. Dat zijn delen van Antwerpen met veel woontorens. 

“Media en overheidsinstanties gebruiken trouwens ook steeds de term ‘de gezinnen’. Je zal bijvoorbeeld in de krant lezen: ‘Belgische gezinnen betalen meer voor elektriciteit dan in het buitenland’. Daarmee bedoelt men eigenlijk huishoudens, inclusief alleenstaanden, maar men heeft het steevast over ‘gezinnen’, waarvan de letterlijke definitie alleenstaanden uitsluit. Men doet dat natuurlijk niet bewust, maar taal zegt altijd iets over wat als maatschappelijke maatstaf wordt beschouwd.”

Moeilijk te mobiliseren

Waarom zijn ‘single’ en ‘alleenwoner’ moeilijk op de agenda te krijgen? “Er is geen sterke belangengroep die bij het beleid betrokken wordt. Voor de grote meerderheid is het ook geen vaste categorie”, stelt Sinardet. “Het ene moment ben je single, het andere dan weer niet.”

“Veel andere belangengroepen zijn gebaseerd op vrij stabiele eigenschappen. Een migratie-achtergrond blijft. Seksuele oriëntatie durft te evolueren in een leven, maar vele LGBTQ’s blijven zich identificeren als dusdanig. Leeftijd evolueert maar bijvoorbeeld ‘jongere’ en ‘student’ zijn toch vrij afgebakend: het is duidelijk hoe lang je het ongeveer zal blijven.”

“Bovendien is er weliswaar een deel van de singles die bewust single blijft en geen partner zoekt, maar vele singles zijn onvrijwillig single en willen zich niet altijd associëren met die identiteit die ze niet noodzakelijk als positief beschouwen.”

“Dat maakt het moeilijk om singles als groep te mobiliseren.”

Ongelijkheid

Ook Sinardet wijst op de problematische fiscale discriminatie van alleenstaanden. In Europa worden alleenstaanden zonder kinderen in België worden het zwaarst belast. 

“Terwijl die groep nu precies ondersteuning zou kunnen gebruiken. Ze hebben sowieso extra kosten want ze moeten de woonkosten en allerlei dagelijkse uitgaven alleen dragen. De feiten benadelen alleenwonenden, de fiscaliteit zou dat niet mogen doen. Vooral dat singles vaak niet vrijwillig single zijn”, aldus Sinardet. 

Gezinslobby

Met een partij als CD&V hebben gezinnen natuurlijk ook een sterke lobby. “Dat vertaalt zich in politieke thema’s zoals bijvoorbeeld fiscale gunstregimes voor gehuwden en gezinnen met kinderen.”

“Tijdens de onderhandelingen voor de regering-Charles Michel in 2014 stelde VLD-voorzitster Gwendolyn Rutten voor het huwelijksquotiënt af te schaffen, waarop Wouter Beke (CD&V) boos opstapte en er even een crisis was. Beke vond het ongehoord dat Rutten zoiets nog maar durfde voorstellen omdat hij het aanvoelde als een aanval op de essentie van CD&V. Dat is een veelzeggende anecdote: raken aan zo’n fiscale gunst was niet eens bespreekbaar, het was taboe”.

“Het is dan ook een politieke gewoonte om meer naar gezinnen te kijken.”

Sinardet wil geen tegenstelling van singles versus gezinnen creëren maar vindt wel dat er objectief geen redenen te verzinnen zijn om alleenstaanden fiscaal zo sterk te discrimineren, integendeel: “Heel ons fiscaal systeem is gebaseerd op een realiteit die al lang achterhaald is.” 

Wat is het huwelijksquotiënt? De Tijd biedt antwoord. 

Gehuwden en wettelijk samenwonenden bij wie één partner geen of slechts een beperkt inkomen heeft, kunnen hun voordeel doen met het huwelijksquotiënt. Dan wordt een gedeelte van de beroepsinkomsten van de ene partner fictief toegewezen aan de andere. Zo verdwijnt een deel van de inkomsten uit de hogere belastingschijven bij de ene partner en worden ze (in principe) tegen een lager tarief belast bij de andere.

Uiteraard niet weggelegd voor alleenwoners, die sowieso het zwaarst worden belast. Fiscalist Ferenc Ballegeer legt het hier uit. 

Beeld: Thanh Beels 

Een gedachte over “#SOLO | No taxation without representation: zijn er singles in de Wetstraat?

Reacties zijn gesloten.

%d bloggers liken dit: