Volgt België Nederland met verontschuldigingen voor verplichte sterilisatie bij trans* personen?

Nederland heeft zich verontschuldigd voor de verplichting onder de oude Transgenderwet om zich te laten steriliseren wanneer je je geslechtsregistratie wilde laten wijzigen. En België?

Ook in België moesten transgender personen sinds de Wet betreffende de transseksualiteit (10 mei 2007) eerst een fysieke transitie en onomkeerbare sterilisatie ondergaan, vooraleer ze de geslachtsregistratie konden wijzigen, duidt Transgender Infopunt

Nieuwe wet

Pas sinds de nieuwe Transgenderwet (25 juni 2017) werden deze zeer ingrijpende medische vereisten geschrapt. De voorgaande wet van 2007 is echter strijdig met artikels 3 en 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). 

De uitvoering van deze wet heeft voor heel wat leed gezorgd bij vele trans personen. Het stelde hen voor een bijna onmogelijke keuze: ofwel een wettelijke erkenning van de genderidentiteit, ofwel het behoud van de voortplantingsorganen.

Uit cijfers van Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen (IGVM) blijkt dat tussen 1993 en eind 2017 zo’n 1.054 personen hun officiële geslachtsaanduiding lieten wijzigen. 

Dit wil zeggen dat minstens 1.054 personen beantwoordden aan de strenge voorwaarden uit de wet van 2007. Deze 1.054 personen ondergingen dus de verplichte sterilisatie als voorwaarde om wettelijk erkend te worden als man of vrouw.

Heel wat trans* personen konden dat offer niet brengen. Sinds de nieuwe wet van 2017 die op 1 januari 2018 in werking trad, zien we dan ook een plotse sterke stijging van het aantal wijzigingen van de geslachtsregistratie. 

Meer dan de helft van alle wijzigingen in geslachtsregistratie dateren nu van na de invoering van de nieuwe wetgeving, met een opvallend toename in het aantal trans mannen. Dankzij het vrijstellen van de strikte medische en psychische voorwaarden en het toegankelijker maken van de juridische procedures, vonden dus beduidend meer trans personen de weg naar wettelijke erkenning.

Gevoel van onbehagen en rouw

“Toch blijven deze 1.054 mensen nu mogelijks met een onbehagen gevoel zitten. Ze kunnen nog steeds rouw ervaren over het verlies van hun fertiliteit”, aldus het TIP.

Belgisch onderzoek toont aan dat dat minstens bij een kwart nog steeds zwaar valt (Joz Motmans et al., 2017). Ze mochten immers geen nakomelingen meer baren of verwekken (tenzij trans vrouwen die soms – niet altijd – werd aangeboden zaad in te vriezen). 

“Dat is/was voor velen mogelijks denigrerend en kwetsend. Maar veel keuze had men niet – als men erkend wilde worden als man of vrouw, en volwaardig wilde kunnen leven. Dat volwaardig leven wordt immers bemoeilijkt wanneer je identiteitsbewijs niet overeenstemt met je innerlijke gevoel, je genderidentiteit.”

Wat nu?

Nederland en Zweden hebben reeds erkenning en excuses overgebracht voor dit leed dat werd veroorzaakt door in de oude wet gestelde voorwaarden. 

Ook in België roert het nu. 

“We vroegen de nieuwe staatssecretaris voor Gelijke Kansen, Gendergelijkheid en Diversiteit Sarah Schlitz (Ecolo) om een reactie, maar kregen tot op heden nog geen bericht. 

“In de beleidsverklaringen van haar of in deze van minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open Vld), lezen we alvast geen concrete intentie hiertoe.”

Wel staat de hervorming van de huidige Transwet op het programma. 

Het TIP neemt zich voor om in de onderhandelingen hierover, de nood aan publieke excuses voor de verplichtte sterilisatie-eis uit het verleden, aan te kaarten.

Beeld: Wikipedia
Bron: Transgender Infopunt

%d bloggers liken dit: